75 lat bez Hanki Ordonówny: jak powstał przebój „Miłość ci wszystko wybaczy” i legenda artystki
Hanka Ordonówna, jedna z najbarwniejszych postaci polskiej estrady i filmu II Rzeczypospolitej, zmarła 8 września 1950 roku w Bejrucie. Jej najpopularniejszy przebój, „Miłość ci wszystko wybaczy”, przetrwał pokolenia i pozostał synonimem międzywojennej piosenki.
Najważniejsze informacje:
- Data śmierci: 8 września 1950 roku, Bejrut.
- Największy przebój: „Miłość ci wszystko wybaczy” (pochodzi z filmu Szpieg w masce, 1933).
- Tożsamość i biografia: różne daty urodzenia w źródłach; kompleksowa biografia w książce Anny Mieszkowskiej z 2019 roku.
Z kopciuszka do gwiazdy
Pochodząca z domu Pietruszyńskich Maria Anna Tyszkiewiczowa, znana jako Hanka Ordonówna, zaczynała skromnie. Występy odnotowano już w młodym wieku, a debiut estradowy miał miejsce w teatrze Sfinks. Kariera nabrała tempa po przyjęciu do kabaretu Qui Pro Quo, z którym była związana w latach 1922–31.
| Źródło | Podana data urodzenia |
|---|---|
| Grób | 25 września 1902 r. |
| Leksikon „Czy wiesz kto to jest?” (1938) | 11 sierpnia 1904 r. |
| Paszport konsularny wydany w Teheranie (1943) | 23 września 1905 r. |
| Badania Anny Mieszkowskiej | Przyjęta data: 1899 |
Głos, styl i fenomen sceniczny
Ordonówna nie miała klasycznie pięknego głosu. Mimo to jej interpretacje były wyjątkowe. Jak opisuje Anna Mieszkowska w książce „Hanka Ordonówna. Miłość jej wszystko wybaczy” (2019), sekret tkwił w sposobie frazowania, w magnetyzmie i w umiejętnym dopowiadaniu gestem tego, co brakowało w tekście.
„Występ Ordonki… to był moment, kiedy moja ekstaza osiągał punkt szczytowy.”
W Qui Pro Quo kluczową rolę odegrał reżyser i konferansjer Fryderyk Jarosy. Pod jego kierunkiem Ordonówna stała się gwiazdą. Wykonywała piosenki, które szybko weszły do kanonu: „Miłość ci wszystko wybaczy” i „Na pierwszy znak” pochodzą z filmu Szpieg w masce (1933). Grała także w filmie Parada Warszawy (1937).
Wojna, zaangażowanie i emigracja
W czasie wojny Ordonówna aktywnie angażowała się w pomoc. 1 września 1939 roku zadzwoniła do Mieczysława Fogga, proponując wspólne występy na dworcach dla rannych żołnierzy. W listopadzie 1939 roku została aresztowana przez gestapo po protestach przeciw projekcji hitlerowskiego filmu. Uwolnienie ułatwiły koneksje jej męża, hrabiego Michała Tyszkiewicza, a także – jak podają źródła – interwencja króla Wiktora Emanuela II.
Po przejściach w Wilnie i aresztowaniu męża przez NKWD, Ordonówna trafiła do zesłania pod Kujbyszew, a potem działała w teatrze polskim; angażowała się też w pomoc dzieciom wygnańców. Jedną z grup ewakuowano przez Bombaj do Bejrutu. Tam, w środowisku polskim, jej mąż został pracownikiem poselstwa, a Ordonówna wydała w 1948 roku książkę „Tułacze dzieci” pod pseudonimem Weronika Hort.
Choroba i pamięć
Ordonówna długo walczyła z gruźlicą. Choroba odnowiła się po zesłaniu, a stan zdrowia pogorszył się po zarażeniu się od męża durem brzusznym latem 1950 roku. Zmarła 8 września 1950 roku w Bejrucie.
Jej obraz jako artystki bywał kreowany. Jak zaznacza Anna Mieszkowska, część tego, co znamy o Ordonównie, to elementy publicznego wizerunku, nad którymi sama intensywnie pracowała. Mimo to jej wkład w polską kulturę międzywojnia jest niepodważalny — zarówno dzięki niezapomnianym nagraniom, jak i pamięci o koncertach, które poruszały publiczność.
Komentarze (0)