Brama z „Małego Wersalu” wróciła do parku w Świerklańcu: nowa atrakcja turystyczna

Powrót fragmentu ogrodzenia do parku

Z Chorzowa do Świerklańca przyjechała dziś żeliwna boczna brama, przewieziona specjalistycznym transportem. Element trafił do parkowego ogrodnictwa, gdzie będzie przygotowywany do montażu i ekspozycji. To fragment dawnego ogrodzenia rezydencji śląskich magnatów przemysłowych.

„To kolejny krok, by przywrócić temu wyjątkowemu miejscu należny blask i oddać hołd naszej wspólnej historii. Przed nami jeszcze etap prac montażowych, ale już dziś możemy cieszyć się tym, że fragment niezwykłego dziedzictwa powrócił do swojego domu” – czytamy na profilu Gminy Świerklaniec na Facebooku.

Co z główną bramą — czy możliwy jest pełny powrót?

Główna brama Pałacu Donnersmarcków od lat stoi przy wejściu do Śląskiego Ogrodu Zoologicznego w Parku Śląskim. Warto podkreślić, że ta brama nie należy do miasta Chorzów, lecz do Województwa Śląskiego. Zastępca wójta Świerklańca, Adrian Blondzik, przyznaje, że gmina i mieszkańcy marzą o jej powrocie, lecz na dziś priorytetem jest ustawienie bocznej, w pełni metalowej bramy.

„Na razie naszym priorytetem jest powrót bocznej, w pełni metalowej, bramy i jej ustawienie w parku. To ogromne wydarzenie i chcemy, żeby mieszkańcy mogli się nim cieszyć. Oczywiście w tle pozostaje marzenie o tym, by kiedyś również główna brama wróciła” – mówił Adrian Blondzik.

Przeniesienie i odtworzenie głównej bramy wymagałoby szerokiej współpracy instytucji i nakładów finansowych — koszt takich prac oszacowano na co najmniej 1,5 miliona złotych. Na dziś formalnych rozmów na ten temat nie ma.

Krótka historia „Małego Wersalu”

Pałac Donnersmarcków, nazywany „Małym Wersalem”, powstał w latach 1869–1876. Wybudował go Guido Henckel von Donnersmarck dla swojej żony Blanki de Païva. Budynek został spalony w 1945 r., a jego resztki rozebrano na początku lat 60. XX w.

W latach 50. XX wieku główna brama pałacowa została przeniesiona do Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie, gdzie obecnie pełni funkcję wejścia do zoo. Fragment ogrodzenia trafił formalnie do Miasta Chorzów w 2013 roku, lecz długo nie był eksponowany. Dopiero porozumienie z 3 września 2025 r. pozwoliło na jego nieodpłatne, trwałe przekazanie gminie Świerklaniec.

Przywrócenie bocznej bramy do parku to pierwszy, mierzalny krok w stronę upamiętnienia dawnej rezydencji. Czy do niego dołączy kiedyś główna brama? Czas pokaże, ale historia z bocznym fragmentem pokazuje, że marzenia mogą przerodzić się w realne projekty.