Bytom: rentgen ujawnia nieznaną historię miasta
Archeolodzy z Muzeum Górnośląskiego kontynuują odsłanianie historii Bytomia dzięki nowemu sprzętowi badawczemu. Przenośny spektrometr XRF pozwala na szybkie, nieinwazyjne analizy składu zabytków i już przyniósł pierwsze istotne ustalenia.
Najważniejsze informacje:
- Przenośny spektrometr XRF trafił do Pracowni Konserwacji Zabytków Archeologicznych Muzeum Górnośląskiego dzięki programowi Wspieranie działań muzealnych.
- Analiza wykazała około 13% cynku w fragmentach okuć książki — wskazanie na wczesne próby wytwarzania mosiądzu lub import z Niemiec.
- Kafle piecowe z przedstawieniem św. Jerzego mają glazurę ołowiową w kolorze miodowo-zielonym i można je datować na początek XVI wieku; większość numizmatów to srebro.
Nowa technologia — szybkie i nieinwazyjne wnioski
Zakupiony przez muzeum przenośny spektrometr fluorescencji rentgenowskiej umożliwia badania bez mechanicznego ingerowania w zabytki. Analizy XRF dają precyzyjne opisy zawartości pierwiastków. To klucz do datowania i dalszej konserwacji.
Jak podkreśla Małgorzata Kapczyńska z Pracowni Konserwacji Zabytków Archeologicznych, urządzenie znacząco poszerza możliwości pracowni i będzie wykorzystywane także w Dziale Konserwacji Sztuki Muzeum Górnośląskiego. Spektrometr pozwolił już na identyfikację pierwiastków w numizmatach — większość okazała się wykonana ze srebra.
Znaleziska przy kościele św. Wojciecha — co udało się ustalić?
Wśród odnalezionych podczas wykopalisk przedmiotów uwagę zwróciły dwa fragmenty okuć książki. Są bogato zdobione motywami roślinnymi, a jedno z zapięć ma gotycki napis. Analiza składu wykazała około 13% cynku, co sugeruje wczesne próby produkcji mosiądzu na terenie regionu lub import wyrobów z Niemiec, między innymi z Kolonii, gdzie rozwijała się wtedy produkcja tego typu elementów — zauważa Ewelina Imiołczyk z Działu Archeologii MGB.
W zespole znalezisk wyróżniają się też barwne fragmenty kafli piecowych. Szczególne znaczenie ma kafel z wizerunkiem św. Jerzego walczącego ze smokiem. Analiza wykazała, że jest pokryty glazurą ołowiową w kolorze miodowo-zielonym, co pozwala datować go na początek XVI wieku. Bezpośrednią analogię dla tego kafla stanowi zespół podobnych zabytków odkryty na zamku w Chudowie.
Co mogą jeszcze odsłonić dalsze badania?
Dotychczasowe wyniki to wstęp. Uzyskane dane potwierdzają, że obszar przy kościele św. Wojciecha kryje świadectwa wysokiego poziomu rzemiosła artystycznego i metalurgicznego przełomu XV i XVI wieku. Dalsze analizy pierwiastkowe i prace konserwatorskie pozwolą lepiej poznać rzemiosło, życie codzienne oraz kontakty handlowe dawnych mieszkańców Bytomia.
Zakup spektrometru został sfinansowany w ramach programu rządowego Wspieranie działań muzealnych ze środków Funduszy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, co umożliwia prowadzenie prac gabinetowych i laboratoryjnych nad materiałami pozyskanymi podczas badań.
Komentarze (0)