Cieszyn: Światowy Dzień FASD 9 września – obchody i działania w mieście
Co roku 9 września obchodzimy Światowy Dzień FASD — dzień poświęcony uświadamianiu szkód, jakie dla płodu powoduje spożywanie alkoholu w ciąży. W Cieszynie i w całej Polsce wrzesień to czas kampanii, szkoleń i działań edukacyjnych przypominających, że jedynym bezpiecznym wyborem w ciąży jest abstynencja.
Najważniejsze informacje:
- 9 września to dzień symboliczny obchodów Światowego Dnia FASD.
- W Polsce Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD) występuje co najmniej u 20 na 1000 dzieci w wieku 7–9 lat.
- Zapobieganie jest możliwe — wystarczy abstynencja w okresie ciąży i prokreacji.
Skąd wzięły się obchody?
Inicjatywa powstała z inicjatywy rodziców adopcyjnych z USA i Kanady, którzy chcieli wspólnie nagłośnić problem FAS. Symboliczne rozpoczęcie akcji odbyło się 9 września 1999 roku o godzinie 9.09, gdy na wieży Kościoła Metodystów rozbrzmiały dzwony. Od tego czasu ruch szybko się rozrastał — w 2004 roku Senat Stanów Zjednoczonych ustanowił 9 września Narodowym Dniem FASD, a obchody organizowano w Polsce już od 2001 roku.
Co trzeba wiedzieć o FASD?
FASD to zespół wad i zaburzeń wynikających z działania alkoholu etylowego na rozwijający się zarodek i płód. Jak podkreśla Jolanta Terlikowska, Dyrektor Programowa Instytutu Nowej Kultury, alkohol może uszkodzić mózg i inne narządy, wpływając na dalsze funkcjonowanie emocjonalne i społeczne dziecka. Kilka kluczowych faktów:
- Nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu w ciąży — każdy jego rodzaj (piwo, wino, wódka, nalewki) działa tak samo jako toksyna.
- Alkohol i jego metabolity przechodzą przez łożysko; po około godzinie stężenie alkoholu we krwi dziecka jest takie samo jak we krwi matki.
- Piwo bezalkoholowe może zawierać do 0,5% alkoholu etylowego, dlatego w ciąży lepiej go unikać.
- Zaprzestanie picia w dowolnym momencie ciąży zmniejsza ryzyko uszkodzeń — nawet przerwanie picia później ma znaczenie.
- Alkohol przedostaje się także do mleka matki, więc używki mogą szkodzić także w okresie karmienia piersią.
Skala problemu i znaczenie działań edukacyjnych
Badania wskazują, że w Polsce Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych występuje co najmniej u 20 na 1000 dzieci w wieku 7–9 lat — to liczba wymieniona w materiałach kampanii. To znaczne wyzwanie zdrowia publicznego, zwłaszcza że FASD można w pełni zapobiec poprzez abstynencję w czasie ciąży. W związku z tym we wrześniu organizowane są eventy, konferencje i kampanie w mediach społecznościowych, które mają dotrzeć zarówno do przyszłych matek, jak i do partnerów oraz osób w okresie prokreacji.
Gdzie szukać informacji i wsparcia?
Tekst powstał w ramach ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Ciąża bez alkoholu – profilaktyka FASD” realizowanej w 2025 r. przez Fundację Instytut Nowej Kultury. W materiałach kampanii eksperci przypominają, że ochrona dziecka zaczyna się zanim powstanie ciąża, i zachęcają do rozmów z lekarzami oraz specjalistami profilaktyki.
9 miesięcy ciąży bez alkoholu daje dziecku szansę na prawidłowy rozwój — to prosta, ale kluczowa zasada, którą przypominają organizatorzy kampanii.
Komentarze (0)