Czerwionka-Leszczyny: Odsłonięcie tablicy upamiętniającej ofiary tragedii górnośląskiej

Uroczystość i oprawa

Odsłonięcie tablicy odbyło się w obecności przedstawicieli samorządu, środowisk kombatanckich oraz młodzieży szkolnej. Podczas ceremonii złożono kwiaty i zapalono znicze także w Palowicach, Książenicach, Leszczynach i Dębieńsku.

W wystąpieniu Burmistrz Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny Wiesław Janiszewski podkreślił: „Dzisiejsza uroczystość jest wyjątkowa – ocala od zapomnienia pamięć o wydarzeniach niezwykle ważnych, a o których przez lata nie mówiono. Rok 1945 dla Polski to wolność. Dla Śląska to z kolei straszne wydarzenia związane z Tragedią Górnośląską, która dotknęła ponad 90 tysięcy osób. Musimy zrobić wszystko, żeby pamięć o nich nie uległa zamazaniu. Dziękuję wszystkim, którzy przyjęli zaproszenie na dzisiejszą uroczystość.”

Burmistrz dodał też, że obecność młodzieży jest szczególnie ważna: „To właśnie przed nimi będzie stało niezwykle ważne zadanie – dbać o pamięć o tych, którzy swoje życie oddali za wolność naszej ojczyzny”.

Uroczystość uświetniła Orkiestra Miejska „Dębieńsko” oraz Zespół Śpiewaczy „Karolinki„.

Kontekst historyczny: co oznacza pamięć

Tragedia Górnośląska to określenie wydarzeń po wkroczeniu na teren Górnego Śląska armii sowieckiej, podczas których dochodziło do aresztowań, internowań, osadzeń w obozach koncentracyjnych oraz masowych wywózek mieszkańców do ZSRR. W wypowiedziach padają liczby: wydarzenia te dotknęły według słów uczestników i świadków ponad 90 tysięcy osób, a liczbę bezpośrednich ofiar historycy przyjmują na poziomie kilkudziesięciu tysięcy.

Jak przypomniano podczas uroczystości, przez wiele lat temat był przemilczany; brakowało badań i poszukiwań dokumentów dotyczących wywiezionych i zmarłych wskutek represji. W kontekście upamiętnień istotna jest też uchwała Sejmiku Województwa Śląskiego, który ogłosił rok 2025 Rokiem Tragedii Górnośląskiej, co ma przyczynić się do pogłębienia świadomości historycznej i oddania hołdu represjonowanym.

„Tragedia Górnośląska to bardzo widoczna tragedia całych rodzin. Z jednej strony mężczyzn, a więc mężów, ojców, którzy zostali zatrzymani, aresztowani bądź internowani od pierwszych miesięcy roku 1945, ale także reszty rodziny, która pozostała w domu” — zaznaczył dr Janusz Mokrosz.

„Dzisiejszą uroczystością spełniamy moralny obowiązek ciążący na aktualnym pokoleniu mieszkańców Śląska wobec przodków… Pamięć o wydarzeniach 1945 roku jest miarą tożsamości, cywilizacji i lepszej przyszłości” — dodał Prezes Stowarzyszenia Tragedii Śląskiej, prof. Joachim Kozioł.

Gminne miejsca pamięci i uczestnicy

Nowa tablica w Czerwionce-Leszczynach dołącza do istniejących już upamiętnień. W uroczystości wzięli udział m.in.: Burmistrz Wiesław Janiszewski, Wicestarosta Powiatu Rybnickiego Marek Profaska, Przewodniczący Rady Powiatu Cezary Rajca, przedstawiciele władz gminnych i powiatowych, dyrektorzy placówek oświatowych, delegacje rad dzielnic i sołeckich oraz reprezentacje stowarzyszeń i zakładów pracy.

Wydarzenia takie jak to w Czerwionce-Leszczynach mają przypominać o trudnościach przeszłości i angażować kolejne pokolenia w pamięć historyczną. Młodzież obecna na uroczystości została wskazana jako główny strażnik tej pamięci.