Częstochowa: 86. rocznica krwawego poniedziałku — uroczystości i relacja
W Częstochowie odbyły się miejskie uroczystości upamiętniające Krwawy Poniedziałek — dzień, w którym częstochowscy cywile padli ofiarą jednej z pierwszych niemieckich zbrodni na ziemiach polskich. Obchody miały miejsce przed tablicą memorialną na placu Jana Pawła II, a w imieniu władz miasta uczestniczył zastępca prezydenta Ryszard Stefaniak.
Najważniejsze informacje:
- Uroczystość przed tablicą na placu Jana Pawła II z udziałem zastępcy prezydenta Ryszarda Stefaniaka i wiceprzewodniczącej Rady Miasta Małgorzaty Iżyńskiej.
- Prezentacja nowych, wolnostojących tablic informacyjnych opracowanych przez Urząd Miasta we współpracy z Muzeum Częstochowskim, zawierających opis wydarzeń i reprodukcje zdjęć.
- Na Cmentarzu Komunalnym zapalono znicze i złożono kwiaty na zbiorowej mogile 13 ofiar.
Uroczystość i nowe tablice pamięci
Obchody odbyły się w asyście funkcjonariuszy Straży Miejskiej. Podczas nich po raz pierwszy oficjalnie zaprezentowano nowe, wolnostojące tablice informacyjne przygotowane przez Urząd Miasta Częstochowy we współpracy z Muzeum Częstochowskim. Tablice zawierają opis wydarzeń Krwawego Poniedziałku oraz reprodukcje fotografii z tamtego dnia.
Przypomnienie tragicznych wydarzeń z 4 września 1939 roku
4 września 1939 roku oddziały niemieckiej 46. Dywizji Piechoty znajdowały się już w Częstochowie. Następnego dnia na ulicach doszło do wymiany ognia, w której zginęło 12 Niemców, a 39 zostało rannych. Jak podaje Archiwum Państwowe, przyczyną strzelaniny mógł być brak doświadczenia niemieckich szeregowców.
W odwecie Niemcy przeprowadzili masowe, chaotyczne aresztowania mieszkańców i mieszkanek miasta oraz osób, które schroniły się w Częstochowie. Zatrzymanych prowadzono na place, do opuszczonych koszar i szkół. W różnych punktach miasta — m.in. na placach Daszyńskiego i Biegańskiego oraz przed Archikatedrą — rozpoczęły się zabójstwa: rozstrzeliwania, rzucanie granatów i dźganie bagnetami. Ofiarami padali także dzieci.
Śledztwa i ustalenia liczby ofiar
Dokładna liczba pomordowanych podczas Krwawego Poniedziałku nie jest znana. Do dziś odnaleziono szczątki 240 osób (w tym osób pochodzenia żydowskiego), choć ofiar mogło być — według szacunków — nawet około pół tysiąca. Podczas prac przy renowacji placu przed Archikatedrą odnaleziono szczątki 13 ofiar, na których grobie w niedawnym czasie zapalono znicze i złożono kwiaty.
| Wskaźnik | Liczba |
|---|---|
| Zabici żołnierze niemieccy | 12 |
| Ranni żołnierze niemieccy | 39 |
| Odnalezione szczątki | 240 |
| Szczątki odnalezione przy Archikatedrze | 13 |
| Szacowana liczba ofiar | do około 500 |
Znaczenie upamiętnień
Władze miasta podkreślają, że przypominanie tych wydarzeń ma dla społeczności lokalnej wymiar edukacyjny i pamięciowy. Obchody i nowe tablice mają nie tylko uczcić ofiary, lecz także dokumentować i przekazywać następnym pokoleniom wiedzę o jednej z największych zbrodni dokonanych we wrześniu 1939 roku na ziemiach polskich. W galerii zdjęć obok znajdują się fotografie z miejskich uroczystości upamiętniających Krwawy Poniedziałek — 4 września 2025 (fot. Łukasz Kolewiński/UM).
Komentarze (0)