Częstochowa: Budżet miasta na 2026 przyjęty — inwestycje i kluczowe wydatki

Liczby i bilans budżetu

Jak wynika z projektu budżetu miasta, całkowite wydatki zaplanowano na 2 mld 275,6 mln zł, natomiast dochody na 2 mld 207,1 mln zł, w tym dochody majątkowe wynoszące 121,1 mln zł. Planowany deficyt to 68,6 mln zł. Budżet w kształcie po autopoprawce będzie oczywiście podlegał zmianom zarówno po stronie dochodowej, jak i wydatkowej.

Najważniejsze inwestycje drogowe i komunikacyjne

Wśród kluczowych zadań inwestycyjnych jest dokończenie połączenia ulic 1 Maja i Krakowskiej, co ma znacząco odciążyć ruch w centrum i poprawić komunikację rejonu Starego Miasta wymagającego rewitalizacji. Na 2026 rok zaplanowano także rozpoczęcie budowy kolejnego bezkolizyjnego węzła w alei Wojska Polskiego — tzw. Bugajska bis — z nowym przebiegiem odcinka DK-46 nad torami kolejowymi oraz Wartą. Obie inwestycje realizowane są z pomocą środków zewnętrznych.

Na program budowy i przebudowy ulic oraz dróg lokalnych zaplanowano ponad 41 mln zł. Miasto będzie też kontynuować rozwój zeroemisyjnego transportu — zakup nowych autobusów elektrycznych dla MPK i początek przebudowy odcinka linii tramwajowej do Kucelina.

Rewitalizacja, przestrzenie miejskie i zieleń

W planie znajdują się duże prace w obszarze rewitalizacji: przebudowy Promenady Niemena, placu Rady Europy oraz kolejnego etapu zmian na placu Biegańskiego. Modernizacje mają integrować różne środki miejskiej komunikacji, tworzyć lokalne centra przesiadkowe i zwiększać zazielenienie centralnych placów.

Edukacja, mieszkalnictwo i sport

Miasto kontynuuje inwestycje w oświatę i kształcenie praktyczne. Wśród zapisów są kolejne termomodernizacje i przebudowy placówek, tworzenie nowych pracowni oraz doposażanie istniejących. Planowane jest też utworzenie Branżowego Centrum Umiejętności przy Technicznych Zakładach Naukowych oraz finansowanie praktyk i staży w częstochowskich zakładach pracy. Na projekty edukacyjno-inwestycyjne oraz edukacyjno-społeczne miasto zdobyło ponad 51 mln zł w ramach projektów unijnych.

W zakresie mieszkalnictwa lokalne plany obejmują budowę kolejnych dwóch bloków komunalnych na ponad 100 mieszkań, a miejska spółka rozważa realizację kolejnego budynku w formule TBS. Na początku przyszłego roku zostanie oddany do użytku rozbudowany Żłobek Miejski.

Sport także otrzyma wsparcie: zabezpieczono środki na modernizację stadionu lekkoatletycznego i innych obiektów. Miasto, w porozumieniu z klubem, złożyło wniosek o dofinansowanie do kolejnego etapu rozbudowy stadionu Rakowa przy ul. Limanowskiego, dotyczący rozbudowy trybun. Na stadionie żużlowym Włókniarza planowane są prace, m.in. modernizacja sztucznego oświetlenia.

Autopoprawka i wybrane zmiany w projekcie

Do listopadowej wersji projektu budżetu miasta Częstochowy złożono 128 wniosków. Realizacja części z nich została uwzględniona w autopoprawce. Wprowadzono m.in. zakup robota chirurgicznego dla Miejskiego Szpitala Zespolonego z kwotą 7,7 mln zł (wraz z doposażeniem i dostosowaniem technicznym sali operacyjnej). Wyodrębniono też zadanie przebudowy ulicy Bohaterów Katynia na odcinku od ul. Różanej do DK 91 z kwotą 4,1 mln zł oraz urządzenie nowego skweru przy ul. Bohaterów Katynia z kwotą 614 tys. zł. W autopoprawce uwzględniono także zadanie „Modernizacje placów zabaw”.

Finanse miasta i ryzyka

Sytuacja finansowa Częstochowy pozostaje jednak trudna. Jak wskazano w materiale, wejście w życie w 2025 r. nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wpłynęło na zwiększenie dochodów z PIT i CIT, lecz ten wzrost nastąpił kosztem znaczącego zmniejszenia państwowych subwencji. Dodatkowo miasta na prawach powiatu otrzymały udziały w PIT i CIT mniejsze niż gminy i powiaty ziemskie.

Istotnym problemem jest też niedoszacowanie potrzeb oświatowych: centralne wyliczenia oceniły je na poziomie niższym od realnych potrzeb aż o 290 mln zł. Zabezpieczenie tych niedoszacowanych wydatków będzie ponownym wyzwaniem dla samorządu w trakcie roku budżetowego.

Co dalej?

Budżet na 2026 rok zabezpiecza większość obowiązkowych wydatków bieżących oraz wkłady własne do projektów z dofinansowaniem zewnętrznym, w tym unijnym. Realizacja zaplanowanych inwestycji będzie jednak zależeć od dalszych korekt budżetowych oraz dostępności zewnętrznych środków. Szczegóły dotyczące uwarunkowań konstruowania projektu budżetu miasta Częstochowy dostępne są w wersji z 15 listopada.