Częstochowa: Cenna ceramika „Czynu” na wystawie w Muzeum Częstochowskim

Nowe nabytki i ich znaczenie dla lokalnego dziedzictwa

Zakupiona kolekcja to 78 obiektów obejmujących prace ceramiczne oraz materiały archiwalne, które dokumentują działalność Fabryki „Czyn”. Wśród pozyskanych dzieł znajdują się prace takich twórczyń jak Wanda Szrajberówna, Zofia Trzcińska-Kamińska oraz s. Aniela Józefowicz CR. Zbiory te istotnie uzupełniają zasoby muzealne i pozwalają pełniej opisać powojenny krajobraz artystyczno-przemysłowy Częstochowy.

Finansowanie i wcześniejsze działania muzeum

Realizacja zakupu stała się możliwa dzięki dotacji z programu Narodowego Instytutu Muzeów „Rozbudowa zbiorów muzealnych”. Całkowity koszt nabycia wyniósł 26 tys. zł, a muzeum uzyskało dofinansowanie 20,8 tys. zł. To naturalna kontynuacja wcześniejszych działań – prace wytwórni były już w posiadaniu muzeum od lat 70. XX w., a przed wystawą w 2022 roku do kolekcji zakupiono kilkanaście kolejnych wyrobów.

Krótka historia Fabryki „Czyn”

Fabryka Wyrobów Ceramicznych „Czyn” działała w Częstochowie od listopada 1945 roku i funkcjonowała przez prawie osiem lat. Zakład koncentrował się na produkcji nowoczesnych przedmiotów kultu religijnego; wiele elementów powstawało ręcznie, z dbałością o jakość. Wśród osób związanych z zakładem były wykształcone plastyczki i plastycy oraz znana rodzina Pospieszalskich — Donata i Stanisław. Fabryka zakończyła działalność w 1953 roku z przyczyn polityczno-gospodarczych.

Zasięg działalności i popularyzacja

Wyroby „Czynu” sprzedawano nie tylko w Częstochowie, lecz także w Poznaniu, Opolu, Katowicach i Krakowie. Produkty prezentowano na wystawach i targach krajowych (m.in. w Warszawie, Poznaniu i Gdyni) oraz zagranicznych (m.in. w Szwecji, Kanadzie, Brazylii, Francji i Stanach Zjednoczonych). Muzeum w 2022 roku zorganizowało wystawę poświęconą wytwórni i wydało katalog prezentujący jej dorobek. Ekspozycji towarzyszyły oprowadzania kuratorskie, cykl spotkań zatytułowany „Przeciw banałowi i tandecie. Zapomniane dziedzictwo fabryki Czyn” oraz zajęcia edukacyjne dla dzieci z warsztatami plastycznymi.

Jak wynika z materiałów Muzeum Częstochowskiego, nabytki pozwolą lepiej chronić i popularyzować pamięć o miejscu, które współtworzyło artystyczny krajobraz powojennej Częstochowy. Szczegóły i materiał zdjęciowy dostępne są na stronie Muzeum Częstochowskiego.