Częstochowa: IPN zachęca do zapalenia zniczy pamięci — jak i gdzie wziąć udział
Instytut Pamięci Narodowej zachęca mieszkańców do włączenia się w akcję „Zapal znicz pamięci” i odwiedzenia grobów Polek i Polaków zamordowanych zaraz po agresji III Rzeszy Niemieckiej. IPN przypomina także o ofiarach tzw. Krwawego Poniedziałku w Częstochowie oraz o miejscach pamięci związanych z masowymi egzekucjami z 1939 roku.
Najważniejsze informacje:
- Akcja „Zapal znicz pamięci” odbywa się 19 października i ma upamiętnić ofiary operacji z 1939 roku.
- W Częstochowie po wydarzeniach z 4 września 1939 roku odnotowano m.in. 8 zabitych niemieckich żołnierzy i 43 rannych; późniejsze ekshumacje dały m.in. 227 wydobytych zwłok i łącznie 240 odnalezionych ofiar.
- Akcję organizują Oddziałowe Biura Edukacji Narodowej IPN w Gdańsku, Bydgoszczy, Poznaniu, Łodzi i Katowicach wraz z lokalnymi rozgłośniami radiowymi.
Dlaczego IPN przypomina o ofiarach z 1939 roku
Niemcy po agresji na Polskę celowo atakowali miejscowych przywódców. Celem była likwidacja elit i uniemożliwienie organizowania oporu. W ramach operacji takich jak „Tannenberg”, „Akcja Inteligencja” oraz tzw. „polityczne oczyszczanie gruntu” jesienią 1939 roku przeprowadzono setki egzekucji.
Ofiarami byli między innymi Powstańcy Wielkopolscy i Śląscy, urzędnicy, nauczyciele, duchowni oraz działacze polityczni i społeczni. W wielu przypadkach egzekucje odbywały się publicznie, aby zastraszyć miejscową ludność.
Miejsca pamięci w Częstochowie i skala zbrodni
IPN przypomina wydarzenia związane z Krwawym Poniedziałkiem w Częstochowie. Dzień po zajęciu miasta doszło do chaotycznej strzelaniny, w wyniku której zginęło 8 niemieckich żołnierzy (w tym dwóch oficerów), a 43 zostało rannych. Przyczyny tego incydentu nie zostały do dziś wyjaśnione.
W odwecie Niemcy zorganizowali masowe aresztowania i egzekucje. Zakładników prowadzono na centralne place miasta, do opuszczonych koszar, szkół oraz do częstochowskiej archikatedry. Główne miejsca mordów to obecne place Biegańskiego i Daszyńskiego, plac przed archikatedrą oraz ulice Starego Miasta. Jako masowe groby wykorzystywano często rowy przeciwlotnicze.
Różne źródła i działania badawcze dają mierzalne liczby: ówczesne władze miasta oszacowały liczbę zabitych na 671, w 1940 roku ekshumowano 227 zwłok, a w 2019 roku podczas prac remontowych przed archikatedrą odnaleziono szczątki kolejnych 13 osób. Łącznie wydobyto i zidentyfikowano szczątki 240 ofiar, w tym 22 osób pochodzenia żydowskiego, choć nie wszystkie ciała zostały odnalezione.
| Opis | Liczba |
|---|---|
| Zabici niemieccy żołnierze (strzelanina) | 8 |
| Ranni niemieccy żołnierze | 43 |
| Szacunkowa liczba zabitych (władze miasta) | 671 |
| Ekshumowane zwłoki w 1940 roku | 227 |
| Szczątki odnalezione w 2019 roku | 13 |
| Łączna liczba odnalezionych ofiar | 240 (w tym 22 pochodzenia żydowskiego) |
Jak włączyć się w akcję i finał w Książu Wielkopolskim
Do udziału w akcji „Zapal znicz pamięci” IPN zaprasza muzea regionalne, władze samorządowe, przedstawicieli stowarzyszeń, media, nauczycieli wraz z uczniami oraz harcerzy. Organizatorzy chcą, aby pamięć została zachowana zarówno o tych, którzy mają swoje groby, jak i o tych, którzy spoczywają w bezimiennych, masowych mogiłach.
Finał akcji odbędzie się 19 października w Książu Wielkopolskim, miejscu, gdzie Einsatzkommando 14 pod dowództwem Gerharda Flescha rozstrzelało 17 znamienitych mieszkańców gmin Książ i Dolsk 20 października 1939 roku.
Akcja jest wspólnym projektem pięciu Oddziałowych Biur Edukacji Narodowej IPN: Gdańsk, Bydgoszcz, Poznań, Łódź i Katowice, realizowanym wraz z lokalnymi rozgłośniami radiowymi.
Komentarze (0)