Częstochowa: Projekt budżetu na 2026 — wydatki, inwestycje i zmiany dla mieszkańców
Częstochowa planuje na 2026 rok budżet z wydatkami na poziomie 2 mld 260 mln zł. Projekt zakłada znaczne dopłaty do oświaty oraz ok. 252 mln zł na inwestycje, ale dokument wskazuje też na istotne luki finansowe i presję na wydatki bieżące.
Najważniejsze informacje:
- Planowane wydatki miasta: 2 mld 260 mln zł, przy dochodach wstępnie oszacowanych na 2 mld 191 mln zł.
- Na inwestycje przewidziano 251 mln 912 tys. zł w 71 zadaniach inwestycyjnych.
- Różnica między rzeczywistymi potrzebami oświatowymi a środkami państwowymi została oszacowana przez ministerstwo na 290 mln zł.
Główne liczby budżetu
W pierwszej wersji projektu przyjęto przychody i wydatki, które będą jeszcze podlegać zmianom w toku prac i po uchwaleniu. Projekt przewiduje, że strona dochodowa wyniesie 2 mld 191 mln zł, z czego dochody bieżące to 2 mld 73,7 mln zł, a dochody majątkowe 117,4 mln zł. Wydatki zaplanowano na 2 mld 260 mln zł.
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Wydatki ogółem | 2 mld 260 mln zł |
| Dochody ogółem (wersja wstępna) | 2 mld 191 mln zł |
| Dochody bieżące | 2 mld 73,7 mln zł |
| Dochody majątkowe | 117,4 mln zł |
| Środki na inwestycje | 251 mln 912 tys. zł |
Na co pójdą pieniądze — wydatki bieżące i inwestycje
Największe kwoty budżetu to wydatki bieżące. Najwyższe pozycje budżetowe to:
- Oświata i wychowanie: 887,1 mln zł,
- Pomoc społeczna: 289,3 mln zł,
- Transport i łączność: 166,3 mln zł,
- Gospodarka komunalna i ochrona środowiska: 163 mln zł,
- Administracja publiczna: 158,5 mln zł.
Na inwestycje przyjęto do realizacji 71 zadań. Do największych wydatkowych pozycji inwestycyjnych zaplanowanych na 2026 r. należą m.in.:
| Zadanie inwestycyjne | Kwota (2026) |
|---|---|
| Program budowy i przebudowy ulic oraz dróg lokalnych | 41 mln 378 tys. zł |
| Budowa połączenia komunikacyjnego ul. 1 Maja – Krakowska | 40 mln 797 tys. zł |
| Podniesienie efektywności energetycznej budynków placówek oświatowych | 21 mln 993 tys. zł |
| Zakup autobusów elektrycznych wraz ze stacjami ładowania | 21 mln 68 tys. zł |
| Centra przesiadkowe na terenie miasta | 18 mln 34 tys. zł |
W budżecie zabezpieczono też środki na budżet obywatelski — 10 mln 408 tys. zł (w tym zadania bieżące 5 mln 901 tys. zł i inwestycyjne 4 mln 507 tys. zł) oraz 1 mln zł na inicjatywy lokalne.
Dlaczego budżet jest napięty
Na kondycję finansów samorządowych wpływ miało wiele zmian. Reforma podatkowa PIT z 2019 r. trwale zmniejszyła dochody własne samorządów. Reformy edukacyjne z 2017 r. i regulacje płacowe zwiększyły koszty oświaty, co wywołało rosnącą tzw. lukę oświatową. Ministerialne szacunki wskazują, że potrzeby oświatowe Częstochowy na 2026 rok zostały oszacowane na poziomie niższym od realnych potrzeb aż o 290 mln zł, co powoduje niedoszacowanie wydatków oświatowych w projekcie.
Dodatkowo dynamiczny wzrost kosztów pracy, energii i usług, wyraźny od 2021 r., znacząco podniósł wydatki bieżące jednostek miejskich. Problemy finansowe dotykają także Miejskiego Szpitala Zespolonego, który rokrocznie wykazuje stratę w bieżącym funkcjonowaniu. To odzwierciedla konieczność reformy lecznictwa zamkniętego w skali kraju.
W efekcie, aby zrównoważyć budżet i zapewnić realizację inwestycji, miasto planuje korzystać ze źródeł zwrotnych finansowania oraz uwzględnia opóźnienia związane ze współfinansowaniem z funduszy europejskich, które często zasilają budżet z opóźnieniem.
Co dalej — procedura i załączniki
Projekt budżetu będzie podlegał zmianom podczas prac nad dokumentem i po jego uchwaleniu. Uchwalenie budżetu miasta Częstochowy na 2026 rok planowane jest w czasie jednej z grudniowych sesji. W załączeniu do projektu znajduje się treść wystąpienia prezydenta Częstochowy Krzysztofa Matyjaszczyka na sesji Rady Miasta (20.11) oraz prezentacja projektu budżetu w formacie pdf.
Miasto deklaruje kontynuację programów społecznych i zdrowotnych, wsparcie rodzin i seniorów, programów edukacji praktycznej oraz działań na rzecz aktywności sportowej dzieci i młodzieży. Planowane są m.in. termomodernizacje szkół, przebudowy sanitariatów, budowa boisk i bieżni oraz likwidacja barier architektonicznych.
Galeria i wizualizacje
W materiałach informacyjnych znajdują się zdjęcia z sesji Rady Miasta, wybrane slajdy z prezentacji, fotografie z budowy połączenia 1 Maja z ul. Krakowską oraz wizualizacje Promenady Niemena, placu Rady Europy po przebudowach i węzła Bugajska Bis, którego budowa ma rozpocząć się w 2026 r.
Komentarze (0)