Diety, które realnie zmniejszają ryzyko chorób przewlekłych — co warto jeść?
Dietetyczne wzorce oparte na warzywach, pełnych ziarnach, orzechach i nienasyconych tłuszczach mogą spowalniać rozwój chorób przewlekłych u osób starszych, wynika z długoterminowego badania naukowców ze Sztokholma. Z kolei dieta bogata w czerwone i przetworzone mięso oraz słodzone napoje wiązała się ze zwiększonym ryzykiem wielu schorzeń.
Najważniejsze informacje:
- Badanie objęło ponad 2400 starszych osób i trwało 15 lat.
- Trzy zdrowe wzorce żywieniowe (MIND, AHEI, AMED) łącznie wiązały się z wolniejszym rozwojem chorób, zwłaszcza układu krążenia i mózgu.
- Dieta prozapalna opisana w indeksie EDII zwiększała ryzyko wystąpienia wielu chorób przewlekłych.
Jak prowadzono badanie i kogo obejmowało
Naukowcy z Karolinska Institutet przez 15 lat obserwowali ponad 2400 starszych uczestników ze Szwecji. Analizowano raportowane nawyki żywieniowe i występowanie kolejnych schorzeń w czasie. Wyniki badaczy opublikowano jako publikację w „Nature Aging”.
Które diety działały ochronnie, a która szkodziła
Badacze porównali cztery modele żywienia. Trzy z nich skupiały się na zwiększonym spożyciu warzyw, owoców, pełnych ziaren, roślin strączkowych, orzechów oraz nienasyconych tłuszczów, przy jednoczesnym ograniczeniu słodyczy, czerwonego mięsa i żywności przetworzonej. Były to:
- MIND – hybryda diety śródziemnomorskiej i DASH, ukierunkowana na zdrowie mózgu.
- AHEI – wzorzec oparty na produktach zmniejszających ryzyko chorób przewlekłych.
- AMED – zmodyfikowana dieta śródziemnomorska, dostosowana do zachodnich nawyków.
Czwarty model, EDII, odzwierciedlał dietę bogatą w czerwone i przetworzone mięso, rafinowane zboża i słodzone napoje, a ubogą w warzywa, kawę i herbatę.
W praktyce osoby stosujące MIND, AHEI lub AMED doświadczały wolniejszego narastania problemów zdrowotnych, zwłaszcza tych dotyczących układu sercowo‑naczyniowego i mózgu. Nie wykazano jednak istotnego wpływu tych diet na schorzenia mięśni i kości. Natomiast uczestnicy z wysokimi wynikami EDII mieli wyraźnie wyższe ryzyko rozwoju wielu chorób.
Co mówią autorzy i jakie są kolejne kroki
– Nasze wyniki pokazują, jak silnie dieta może wpływać na współwystępowanie wielu chorób przewlekłych u starszych osób – powiedział współautor badania dr Adrián Carballo‑Casla. Zespół planuje teraz ustalić, które konkretne zalecenia żywieniowe będą miały największy wpływ na długowieczność oraz które grupy seniorów (w zależności od wieku, płci, sytuacji psychospołecznej i stanu zdrowia) odniosą z nich największe korzyści.
| Model żywienia | Główne cechy | Wpływ według badania |
|---|---|---|
| MIND | Warzywa, pełne ziarna, orzechy, ograniczenie czerwonego mięsa | Wolniejszy rozwój chorób, zwłaszcza mózgu |
| AHEI | Produkty zmniejszające ryzyko chorób przewlekłych | Wolniejsze narastanie schorzeń |
| AMED | Zmodyfikowana dieta śródziemnomorska | Korzyści podobne do innych zdrowych wzorców |
| EDII | Czerwone i przetworzone mięso, rafinowane zboża, słodzone napoje | Wyższe ryzyko wielu chorób przewlekłych |
Badanie daje mocny sygnał: modyfikacja diety jest jednym z narzędzi, które mogą przedłużyć zdrowe życie seniorów. Kolejne analizy mają wskazać konkretne rekomendacje, które będzie można przełożyć na praktyczne zalecenia dla różnych grup osób starszych.
Komentarze (0)