Dlaczego europejskie lasy pochłaniają coraz mniej dwutlenku węgla?
Europejskie lasy w ciągu ostatniej dekady znacząco mniej pochłaniają dwutlenku węgla, co alarmuje Europejską Agencję Kosmiczną i naukowców analizujących przepływy węgla w przyrodzie. Eksperci ostrzegają, że ten trend zagraża realizacji celu określonego w Europejskim prawie o klimacie — osiągnięciu neutralności klimatycznej do 2050 roku.
Najważniejsze informacje:
- Europejskie lasy pokrywają 40 proc. lądu i w ciągu ostatnich trzech dekad pochłonęły 10 proc. wyemitowanego CO2.
- Zdolność pochłaniania CO2 była w latach 2020–2022 o około 27 proc. mniejsza niż w latach 2010–2014.
- Naukowcy wskazują na zwiększone pozyskiwanie drewna, starzenie się drzewostanów oraz ekstremalne zjawiska pogodowe jako główne przyczyny spadku.
Mniej pochłaniania w liczbach
Dane oparte na obserwacjach satelitarnych wspieranych przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) pokazują wyraźny spadek. Lasy zajmują około 40 proc. powierzchni Europy. W ostatnich trzech dekadach pochłonęły one około 10 proc. CO2 wytworzonego przez działalność człowieka na kontynencie.
Porównując okresy, zdolność pochłaniania węgla w latach 2020–2022 była o około 27 proc. niższa niż w latach 2010–2014. Jednocześnie wcześniejsze badania z projektu RECCAP-2 wskazały, że emisje gazów cieplarnianych w Europie spadły o 25 proc. od lat 1990-tych do 2010-tych — ale pochłanianie przez ekosystemy osłabia się.
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Udział lasów w powierzchni Europy | 40% |
| Udział pochłoniętego CO2 w ostatnich trzech dekadach | 10% |
| Spadek zdolności pochłaniania (2020–2022 vs 2010–2014) | ~27% |
| Spadek emisji antropogenicznych (1990s → 2010s) | 25% |
Co stoi za spadkiem pochłaniania?
Naukowcy wskazują kilka głównych czynników. Po pierwsze, zwiększone pozyskiwanie drewna zmniejsza zdolność drzewostanów do magazynowania węgla. Po drugie, stare lasy magazynują mniej węgla niż młodsze drzewostany — innymi słowy, starzenie się lasów osłabia ich funkcję jako pochłaniacza CO2.
Do tego dochodzą czynniki klimatyczne: fale upałów, susze, pożary i choroby drzew pogarszają sytuację. Badania oparte na satelitarnych danych ESA sugerują nawet, że niektóre lasy półkuli północnej od 2016 roku emitują więcej węgla, niż pochłaniają.
Jakie działania proponują naukowcy?
Autorzy analiz z projektów takich jak RECCAP-2 i DeepFeatures w ramach Climate Change Initiative ESA podkreślają potrzebę lepszego monitoringu i modelowania. Chcą dokładniejszego śledzenia przepływów węgla między glebą, drzewami i atmosferą oraz opracowania ustandaryzowanych i przejrzystych danych o lasach w całej UE.
Niezbędne mają być także nowe narzędzia pozwalające przewidywać długoterminowe skutki działań klimatycznych, takich jak sadzenie nowych lasów, oraz modelowanie wpływu ekstremalnych zjawisk pogodowych. To warunek rzetelnej oceny postępów w realizacji celów Porozumienia Paryskiego.
„Poprawa naszego zrozumienia tego, gdzie magazynowany jest węgiel, ma ogromne znaczenie dla oceny tej dynamiki. Nasze badania mogą przyczynić się do lepszej oceny wspólnych postępów w realizacji celu Porozumienia Paryskiego w walce ze zmianą klimatu” — skomentował Clément Albergel, szef sekcji Actionable Climate Information w ESA.
W świetle tych ustaleń rośnie znaczenie działań ochronnych i leśnych strategii adaptacyjnych. Bez poprawy zdolności europejskich ekosystemów do pochłaniania CO2, osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku stanie się trudniejsze.
Komentarze (0)