Farmaceutka radzi: jak popijać leki wodą, by terapia była skuteczna

Dlaczego warto popijać leki wodą?

Jak wyjaśnia Katarzyna Talarek-Pasternak, kierująca apteką szpitalną w Szpitalu Specjalistycznym w Chorzowie, woda przegotowana lub nisko zmineralizowana i w temperaturze pokojowej jest bezpiecznym wyborem. Taka praktyka minimalizuje ryzyko zaburzeń wchłaniania i wpływu innych składników napoju na lek.

„Dobrym nawykiem jest przyjęcie zasady, że leki popijamy wodą przegotowaną lub nisko zmineralizowaną, w temperaturze pokojowej” — mówi Talarek-Pasternak.

Czego unikać przy przyjmowaniu leków?

Nie wszystkie napoje są obojętne. Gorące napoje mogą rozpuszczać otoczkę tabletki we wstępnym odcinku przewodu pokarmowego, zmieniając tempo wchłaniania — to szczególne zagrożenie przy niesteroidowych lekach przeciwzapalnych i inhibitorach pompy protonowej.

Kawa, herbata i napoje energetyczne zawierają kofeinę, która może konkurować z lekami o metabolizm wątrobowy, co w praktyce oznacza ryzyko podwyższenia stężenia leku we krwi i toksyczności. Z kolei sok grejpfrutowy, dzięki zawartym w nim flawonoidom, hamuje aktywność enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków.

Mleko i wody wysokozmineralizowane mogą ograniczać wchłanianie antybiotyków z grupy tetracyklin oraz leków stosowanych w osteoporozie, tworząc związek z wapniem, który jest nierozpuszczalny. W efekcie terapia może stać się nieskuteczna, a w przypadku antybiotyków rośnie ryzyko antybiotykooporności.

Inne używki: alkohol i palenie

Talarek-Pasternak zwraca też uwagę na wpływ używek. Alkohol w połączeniu z lekami może prowadzić do poważnych interakcji i nasilenia działań niepożądanych. Palenie tytoniu przyspiesza metabolizm leków w wątrobie, co obniża stężenie niektórych preparatów — dotyczy to m.in. leków stosowanych w psychiatrii czy pulmonologii.

Przykładowo, u palaczy dawki takich leków jak olanzapina czy teofilina często muszą być zwiększane. Rzucenie palenia bez konsultacji z lekarzem może odwrotnie prowadzić do nadmiernego stężenia leku i działań niepożądanych, ponieważ dawka przestaje być dopasowana.

Praktyczne wskazówki

• Jeśli nie jesteś pewien, czym popić lek — wybierz wodę.
• Preparaty żelaza warto popić wodą z dodatkiem soku z cytryny lub pomarańczowego; w kwaśnym środowisku wchłanianie żelaza jest lepsze.
• W razie wątpliwości zapytaj farmaceutę. Farmaceuci apelują, by w przypadku niejasności skonsultować dobór napoju z ekspertem.

Podsumowując: to, czym popijamy leki, ma realny wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Prosty wybór — woda — często zabezpiecza przed niepożądanymi interakcjami.