Gliwice: Biuro Urbanisty Miasta podsumowuje konsultacje mieszkańców w sprawie ulicy Zwycięstwa — raport

Prototypowanie w praktyce: co testowano latem

Latem po raz pierwszy w Gliwicach zastosowano prototypowanie urbanistyczne — testowanie rozwiązań bezpośrednio w przestrzeni ulicy. Na odcinkach ul. Zwycięstwa wprowadzono tymczasowe zmiany w organizacji ruchu, ustawiono parklety i elementy zieleni. Sprawdzano trzy warianty zawężenia jezdni: jednostronne, dwustronne i meandrujące. Celem było nie tylko przetestowanie komfortu użytkowników, ale też sprawdzenie, czy da się spowolnić ruch bez pogorszenia przepustowości centrum.

Co pokazały pomiary i głos mieszkańców

Dane techniczne i pomiarowe ujawniły istotne zmiany w zachowaniach: spadek prędkości pojazdów, wzrost liczby pieszych oraz większa liczba osób zatrzymujących się w przestrzeni publicznej. Analizy wykazały też, że natężenie ruchu ustabilizowało się na poziomie nieco niższym niż przed zmianami — część kierowców zrezygnowała z traktowania Zwycięstwa jako traktu tranzytowego.

W konsultacjach udział wzięły różne grupy: mieszkańcy, przedsiębiorcy, uczniowie i pracownicy instytucji. W samej ankiecie wypowiedziało się 2961 osób. Początkowo pojawiła się fala negatywnych opinii, ale z czasem udział ocen pozytywnych rósł — co zdaniem Biura Urbanisty Miasta świadczy o lepszym zrozumieniu idei prototypowania.

– Przekształcenie ulicy Zwycięstwa nie jest jedynie inwestycją budowlaną, ale powinno obejmować również działania społeczne, kulturowe i gospodarcze — podkreśla Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydentka Gliwic.

Respondenci wskazali, że chcą ulicy bardziej zielonej, spokojniejszej, z miejscami do zatrzymania się. Jak mówi Agata Twardoch, dyrektorka Biura Urbanisty Miasta, rolą urzędu jest teraz przełożenie tych oczekiwań na konkretne rozwiązania projektowe.

Rekomendacje i konkretne rozwiązania

Autorzy raportu rekomendują kierunek działań skoncentrowany na funkcji pieszej ulicy: poszerzeniu chodników, zastosowaniu przyjaznych materiałów, wydzieleniu stref odpoczynku oraz zwiększeniu udziału zieleni sadzonej w gruncie. Raport podkreśla też potrzebę respektowania wartości architektonicznych i prowadzenia „modernizacji z szacunkiem do kontekstu”.

• Zalecane jest opracowanie jednolitego katalogu elementów małej architektury i oświetlenia, który wzmocni tożsamość miejsca.
• Kilka miejsc ma zostać wyróżnionych projektowo: skrzyżowanie z placem Inwalidów, plac przed Urzędem Miejskim, skrzyżowanie z aleją Przyjaźni oraz teren nad DTŚ.
• Na placu Inwalidów i skwerze Europejskim rekomendowane jest wprowadzenie pawilonów nawiązujących do gliwickich „okrąglaków”.
• Raport sugeruje także wprowadzenie strefy zamieszkania, gdzie pieszy ma priorytet, oraz wyznaczenie miejsc postoju tymczasowego dla dostaw.
• Nie rekomenduje się wydzielonej drogi rowerowej wzdłuż samej Zwycięstwa — ruch rowerowy ma być współdzielony z pieszym. Jako alternatywę proponuje się szybką, wydzieloną ścieżkę wzdłuż ulicy Dworcowej.
• W odniesieniu do transportu publicznego sugerowane są mniejsze autobusy, co także zgłaszali mieszkańcy.

Wybory wariantów i kolejne etapy

W fazie testów zdecydowanym zwycięzcą okazał się wariant dwustronny, który uzyskał 85,3% ocen pozytywnych. Najsłabiej oceniono wariant meandrujący, dlatego w dalszym procesie pozostawione zostaną dwa warianty: jednostronny i dwustronny.

W ramach działań tymczasowych miasto będzie również montować donice, aby zapobiec „dzikiemu” parkowaniu i wydzielić strefy wyłączone z ruchu. W listopadzie pierwszych 18 donic trafi na odcinek od Rynku do ulicy Wyszyńskiego; miasto zaprosi mieszkańców do udziału w obsadzaniu ich zielenią.

Biuro Urbanisty Miasta koordynuje prace od jesieni 2024 roku. Jeszcze w tym roku ma powstać projekt koncepcyjny uwzględniający wnioski z konsultacji, następnie projekt budowlany i wybór wykonawcy inwestycji.