Górnicze śpiewniki online — pieśni kopalni dostępne dla każdego
Instytut Dziedzictwa i Dialogu – Łaźnia Moszczenica z Jastrzębia-Zdroju zdigitalizował górnicze śpiewniki i udostępnił je w internecie. Dzięki temu każdy może zajrzeć do archiwum i poznać tradycję barbórkowego śpiewania przy piwie.
Najważniejsze informacje:
- Udostępnione online są śpiewniki górnicze — na razie trzynaście tomów.
- Projekt realizuje Instytut Dziedzictwa i Dialogu – Łaźnia Moszczenica w ramach projektu „Zachować od zapomnienia – pieśni gwareckie i tradycje barbórkowe na Górnym Śląsku”.
- Obchody Barbórki wraz ze wspólnym śpiewaniem zostały wpisane na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego — decyzją Ministra Kultury z 10 lipca 2018 roku.
Co trafiło do sieci
W ramach projektu „Zachować od zapomnienia – pieśni gwareckie i tradycje barbórkowe na Górnym Śląsku” zdigitalizowano śpiewniki pochodzące przede wszystkim z kopalni należących do Jastrzębskiej Spółki Węglowej. Archiwum śpiewników barbórkowych jest udostępnione na stronie Łaźni Moszczenica, gdzie obecnie znajduje się trzynaście śpiewników, a instytut zapowiada dalsze uzupełnianie zbioru.
Znaczenie śpiewania przy piwie
Jak przypomina dr Beata Piecha-van Schagen, badaczka i propagatorka zwyczajów barbórkowych, karczmy i biesiady piwne to ważny element obchodów Barbórki. Nie chodzi tu tylko o zabawę przy piwie. To przede wszystkim praktyka wspólnototwórcza i tożsamościowa.
W czasie takich spotkań górnicy wspólnie śpiewają pieśni górnicze i biesiadne. Towarzyszy temu konsumpcja piwa oraz elementy przedstawień kabaretowych. Dr Piecha-van Schagen podkreśla, że wspólne świętowanie sprzyja włączaniu się w wartości górnicze i budowaniu więzi, co ma szczególne znaczenie w środowisku pracującym w warunkach zagrożenia życia.
Ważnym potwierdzeniem rangi tego zwyczaju jest wpis „Barbórka górników węgla kamiennego na Górnym Śląsku” na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w 2018 roku, decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 10 lipca 2018 roku.
Co dalej: teksty, nagrania i drukowany śpiewnik
Na stronie Łaźni Moszczenica w specjalnej zakładce już pojawił się obszerny tekst o tradycji barbórkowego śpiewania, a zakładka będzie uzupełniana o teksty pieśni skatalogowane według kopalni, ciekawostki oraz nagrania utworów — informuje Kamila Sadowska z Łaźni Moszczenica.
W ramach projektu zaplanowano także wydawnictwo. Jesienią ukaże się drukowany śpiewnik z wyborem pieśni, zapisem nut oraz obszernym komentarzem kulturoznawczym i historycznym dotyczącym zwyczajów karczm piwnych i biesiad.
Skąd pochodzi materiał
Źródłem materiałów są śpiewniki z różnych karczm piwnych, głównie z kopalni Jastrzębskiej Spółki Węglowej. Prace prowadzi Instytut Dziedzictwa i Dialogu – Łaźnia Moszczenica z Jastrzębia-Zdroju, który realizuje wspomniany projekt dokumentacyjny.




Komentarze (0)