Jak działa budżet obywatelski w Bytomiu? Praktyczny przewodnik na 2025 rok

Rekordowa suma i harmonogram – co zmienia się w 2025?

Patrząc na liczby, widać, że Bytom stawia na odważny krok. Pula środków w budżecie obywatelskim na 2025 rok przekracza 6 milionów złotych – to niemal dwukrotnie więcej niż jeszcze pięć lat temu, gdy do podziału było zaledwie 3,2 mln zł (dane Urzędu Miejskiego Bytom za rok 2020). Co więcej, pojedynczy duży projekt może teraz kosztować nawet 2,5 mln zł, a mały sięgać 700 tys. zł. To kwoty, które pozwalają nie tylko odmalować ławki czy wymienić ogrodzenie na placu zabaw, ale realnie zmienić pejzaż dzielnicy.

Warto to podkreślić: harmonogram jest jasny. Nabór wniosków potrwa od 30 maja do 30 czerwca. Potem – dokładna ocena formalna, publikacja listy i siedem dni na odwołania. Głosowanie online wystartuje 26 września, a wyniki poznamy najpóźniej pod koniec października. Ale to nie wszystko – każdy może oddać dwa głosy: na mały i na duży projekt. Zastanów się, które propozycje mają szansę stać się nowym punktem na mapie Bytomia?

Od skweru po cyfrową rewolucję – jak zmieniało się decydowanie o miejskich pieniądzach

Zacznijmy od początku. Program budżetu obywatelskiego w Bytomiu wystartował, gdy mieszkańcy coraz głośniej domagali się realnego wpływu na lokalne inwestycje. To nie była tylko moda – to była odpowiedź na potrzebę, by decydować o swoim otoczeniu. Formalnie narzędzie wpisuje się w katalog zadań własnych gminy, zgodnie z Ustawą o samorządzie gminnym z 1990 roku.

Ale reguły nie są niezmienne. W ostatnich latach nastąpiła prawdziwa rewolucja: podniesiono limity finansowe, by projekty mogły być bardziej ambitne, a w 2024 i 2025 roku cyfryzacja procesu weszła na nowy poziom. Teraz zgłoszenie możesz zrobić z kanapy przez miejski portal, a głos oddać w kilka sekund, nawet jeśli nie masz własnego telefonu – wystarczy pomoc placówki miejskiej. To zmienia nie tylko wygodę, ale i dostępność. W Bytomiu coraz więcej osób bierze udział w konsultacjach online i korzysta z opcji modyfikacji wniosku podczas oceny formalnej. Formalności? Zmieniają się w narzędzie, nie w przeszkodę.

Twoje miasto, Twój głos – jak partycypacja zmienia Bytom i całą aglomerację

Zastanów się, ile razy mówiłeś: „Szkoda, że nikt nie pomyślał o nowym chodniku tu, gdzie dzieci chodzą do szkoły”. Teraz to Ty możesz być tym kimś. Jak wynika z danych Urzędu Miejskiego w Bytomiu, mieszkańcy najchętniej wybierają projekty, które dotyczą codziennych spraw: modernizacja placów zabaw, remonty chodników, nasadzenia drzew czy nowe ławki. Takich inicjatyw nie brakuje w żadnej dzielnicy – od Rozbarku po Miechowice.

Ale mechanizm nie kończy się na zgłoszeniu. Każdy ma dwa głosy – jeden na mały projekt, drugi na duży. A procedura została uproszczona do maksimum. Formularz online, szybkie konsultacje społeczne, możliwość modyfikacji projektu na etapie weryfikacji – wszystko po to, by realnie zwiększyć szansę na zmianę. W 2024 roku ponad 40% wszystkich zgłoszeń pochodziło od mieszkańców, którzy do tej pory nie brali udziału w budżecie obywatelskim. To dowód, że narzędzie staje się coraz bardziej inkluzywne.

Co dalej? Prognozy, opinie, nowe trendy

Jak podkreślają urzędnicy z Wydziału Rozwoju Miasta Bytom, widoczny jest nie tylko wzrost liczby zgłaszanych projektów, ale także ich jakości. Dzięki podwyższonym limitom finansowym pojawiają się ambitniejsze propozycje – „zielone” dachy na przystankach, nowe technologie w parkach, a nawet instalacje fotowoltaiczne na miejskich budynkach. Eksperci przewidują, że kolejne lata przyniosą boom na projekty ekologiczne i infrastrukturalne, zwłaszcza w obliczu transformacji energetycznej i zmian klimatu, które dotykają Górny Śląsk – to już nie trend, to konieczność. Nowy system weryfikacji przez numer telefonu ma zwiększyć bezpieczeństwo i frekwencję głosowania, co potwierdzają dane: w 2024 roku liczba oddanych głosów wzrosła o 12% rok do roku (dane UM Bytom).

Zastanów się, jak wpłynie to na najbliższe dzielnice. Czy nowa ścieżka rowerowa, o którą walczy grupa mieszkańców Szombierek, stanie się rzeczywistością? Czy w 2026 roku będziemy podziwiać efekty pierwszego projektu zrealizowanego w pełni przez młodzież?

Co warto wiedzieć, zanim zgłosisz lub popierasz projekt?

Co to oznacza w praktyce? Jeśli chcesz zgłosić swój pomysł, przygotuj listę poparcia od mieszkańców, opisz dokładnie zakres projektu i sprawdź, czy wpisuje się w zadania własne gminy – to wymóg, który wynika z ustawy. Dokumenty możesz przesłać elektronicznie lub dostarczyć do Urzędu. A jeśli Twoja propozycja nie przejdzie oceny formalnej? Nic straconego – masz prawo do modyfikacji, co pozwala uniknąć odrzucenia przez drobne błędy formalne.

Głosowanie przebiega online. Nie masz własnego telefonu? Skorzystaj z miejskiej placówki. Warto pamiętać, że każdy głos to realny wpływ – to Ty decydujesz, czy w Twojej okolicy pojawi się nowa inwestycja, czy budżet powędruje na drugi koniec miasta. A jeśli lubisz obserwować efekty, śledź ogłoszenia wyników – możesz zobaczyć, jak Twój głos zmienił kawałek Bytomia.

Na koniec: budżet obywatelski nie jest tylko programem. To narzędzie, które pozwala mieszkańcom Górnego Śląska i Zagłębia być twórcami zmian, a nie tylko widzami. Najważniejsze decyzje zapadają nie w gabinetach, ale wśród codziennych wyborów – tam, gdzie głos ma znaczenie.