Jaworzno: 78. rocznica akcji „Wisła” — obchody i upamiętnienia
W sobotę, 27 września 2025 r. w Jaworznie odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary komunistycznego Centralnego Obozu Pracy i obchodzące 78. rocznicę akcji „Wisła”. Przedstawiciele władz miasta, rodziny ofiar oraz mieszkańcy złożyli hołd zamordowanym i więzionym, a w intencji ofiar odprawiono Mszę Świętą w obrządku greckokatolickim.
Najważniejsze informacje:
- Uroczystości odbyły się w związku z obchodami 78. rocznicy akcji „Wisła”.
- W ceremonii uczestniczyli m.in. Sekretarz Miasta Ewa Sidełko-Paleczny, przedstawiciele placówek dyplomatycznych, województwa śląskiego oraz delegacja Związku Ukraińców w Polsce.
- Według księgi zmarłych Centralnego Zarządu Zakładów Karnych, w COP w Jaworznie w latach 1945-1949 zmarło około 10 tysięcy osób.
Uroczystości i uczestnicy
Po Mszy w obrządku greckokatolickim odbyły się oficjalne obchody. Wzięli w nich udział przedstawiciele władz miejskich, w tym Sekretarz Miasta Ewa Sidełko-Paleczny, delegacje placówek dyplomatycznych i województwa śląskiego, a także delegacja Związku Ukraińców w Polsce. Obecni byli byli więźniowie obozu, przedstawiciele społeczności żydowskiej i niemieckiej oraz młodzież. Rodziny ofiar złożyły hołd przy pomniku upamiętniającym ofiary COP.
Miejsce pamięci i inskrypcje
Miejsce pochówku znajduje się na terenach leśnych, na południowy zachód od kopalni węgla „Jan Kanty”, pomiędzy Osiedlem Stałym a Podłężem. Na pomniku wyryto cytat: „Zdało się oczom głupich, że pomarli, a oni trwają w pokoju”.
Trzy tablice zawierają napis w językach polskim, ukraińskim i niemieckim: „Pamięci Polaków, Ukraińców, Niemców, tych wszystkich, którzy cierpieli tu niewinnie jako ofiary terroru komunistycznego, więzionych, zamordowanych, zmarłych w latach 1945-1956 w Centralnym Obozie Pracy w Jaworznie w hołdzie potomni”.
Pomnik został odsłonięty z udziałem prezydentów Polski Aleksandra Kwaśniewskiego i Ukrainy Leonida Kuczmy 23 maja 1998 roku.
Historia COP i skala represji
Komunistyczny Centralny Obóz Pracy w Jaworznie powstał w lutym 1945r. w miejscu niemieckiego podobozu KL Auschwitz – Neu Dachs. Drugi etap funkcjonowania COP rozpoczął się 5 maja 1947 roku, kiedy nowym źródłem siły roboczej stali się między innymi przesiedleni Ukraińcy i Łemkowie ze wschodniej Polski, posądzani o współudział z Ukraińską Powstańczą Armią.
Trzecim etapem było więzienie progresywne dla młodocianych. Jak wynika z księgi zmarłych Centralnego Zarządu Zakładów Karnych, w COP w Jaworznie w latach 1945-1949 zmarło około 10 tysięcy osób. Ciała ofiar początkowo chowano na cmentarzu w Jaworznie, a później w pobliskich lasach; lasy skutecznie ukrywały masowe pochówki, co częściowo tłumaczono oszczędnością miejsc na przepełnionych miejskich cmentarzach.
Upamiętnienie i pamięć
Obchody w Jaworznie były wyrazem pamięci i hołdu dla ofiar terroru komunistycznego. Udział byłych więźniów oraz wielokulturowych delegacji podkreślił międzynarodowy wymiar tragedii, a obecność młodzieży zwraca uwagę na wagę edukacji o przeszłości. Pomnik i jego inskrypcje mają służyć pamięci przyszłych pokoleń.
Komentarze (0)