Józef Golec w Muzeum Drukarstwa: exlibrisy, wzruszające wspomnienia i śpiewy — ZDJĘCIA, WIDEO
W Muzeum Drukarstwa odbył się wernisaż nowej wystawy poświęconej pamięci pedagoga i bibliofila Józefa Golca. W spotkaniu, które miało miejsce w czwartek po wakacyjnej przerwie, wzięło udział bardzo wielu gości, a ekspozycja prezentuje bogaty zbiór jego ekslibrisów i pamiątek.
Najważniejsze informacje:
- Józef Golec (1935–2017) był autorem 1368 ekslibrisów.
- W zbiorach Muzeum Drukarstwa znajduje się 667 jego księgoznaków.
- W katalogu opracowanym do 15 marca 2015 roku zarejestrowano 1110 ekslibrisów; późniejsze uzupełnienia dały spis o objętości 1303 pozycji, a potem znaleziono dodatkowe 65 niezarejestrowanych prac.
Wernisaż i wspomnienia
Otwarcie wystawy poprzedził wernisaż. W barwny sposób o życiu i pracy Golca opowiadali między innymi Józef Broda oraz jego siostra Stefania Bojda. Goście wracali do wspomnień o nauczycielu, który całe życie zawodowe poświęcił wychowaniu młodzieży.
Wystawę można oglądać do 12 października. Relacja z wernisażu oraz obszerne informacje mają ukazać się w najbliższym numerze Głosu Ziemi Cieszyńskiej.
Ekslibrisy — liczby i kategorie
Po przejściu na emeryturę Golec poświęcił się bibliofilii. Swoje księgoznaki spisywał i katalogował. W opracowaniu zatytułowanym Ekslibrisy Józefa Golca z Sopotu 1986–2015 zamieszczono pełny rejestr 1110 ekslibrisów z datą stanu na 15 marca 2015. Późniejsze uzupełnienia zwiększyły spis do 1303 pozycji, w tym pięć prac powstałych już w roku 2016.
Podczas porządkowania kolekcji przekazanej przez Książnicę Cieszyńską odszukano dodatkowo 65 księgoznaków, które nie znalazły się w wcześniejszym rejestrze — co doprowadziło do końcowej liczby 1368 ekslibrisów autorstwa Golca. Muzeum Drukarstwa posiada w swoich zbiorach 667 tych prac.
| Opis | Liczba |
|---|---|
| Ekslibrisy zarejestrowane do 15 marca 2015 | 1110 |
| Spis po uzupełnieniach (w tym 5 z 2016) | 1303 |
| Odnalezione, niezarejestrowane prace | 65 |
| Łączna liczba ekslibrisów | 1368 |
| Zbiory Muzeum Drukarstwa | 667 |
Tematyka i technika ekslibrisów
Ekslibrisy Golca cechuje jasna narracja i często żartobliwy ton. Realistyczne portrety, autografy oraz logotypy instytucji pojawiały się w wielu projektach. Sam autor dzielił swoje prace na trzy główne grupy: cieszynalia, ekslibrisy esperanckie oraz judaica. Powstawały też projekty niesklasyfikowane, które uciekały poza te kategorie.
Szczególną kategorią były tzw. ekslibrisy koronkowe. Powstawały na bazie koronki, w którą wkomponowywano formułę „ex libris” i nazwisko właściciela. Część z nich pozostała w fazie projektu, inne zostały zrealizowane jako autentyczne koronki, sfotografowane, zmniejszone i wydrukowane jako tradycyjne ekslibrisy do wklejania.
Koronki, współpraca i początki
Początki koronki Golca sięgają 2005 roku, z okazji jubileuszu 700-lecia Cisownicy. Wtedy powstało 30 koronek z wkomponowanymi napisami i elementami graficznymi. Kolejnym etapem były koronki portretowe.
Projekty Golca realizowały między innymi: Danuta Simoni z Cieszyna, Eugenia Larysz, Maria Czyż, Alina Giecek z Cisownicy, Halina Ziegier z Sopotu oraz Zuzanna Broda, Emilia Sikora, Emilia Pytel, Maria Orawska i Anna Gajdzica z Goleszowa.
Dorobek wydawniczy i zainteresowania
Józef Golec był nie tylko twórcą ekslibrisów. Jako pedagog angażował się w sztukę, turystykę, działalność harcerską i szachy, a także w budowę szkoły przyjaznej uczniom. Po przejściu na emeryturę intensywnie rozwijał pasję bibliofilską i wydawniczą.
Do ważniejszych jego publikacji należą cztery tomy Słownika biograficznego Ziemi Cieszyńskiej, napisane wspólnie ze Stefanią Bojdą, zawierające biogramy 1622 osób związanych ze Śląskiem Cieszyńskim. W dorobku znalazły się też m.in. Cieszyński słownik gwarowy, Słownik Żydów rodem z ziem polskich oraz zbiór „Cosi niemoreśnego, ale wiesiołego”.
Golec nie zabiegał o konkursy ani wystawy. Ilustrował jednak swoje publikacje własnymi ekslibrisami i często tworzył znaki dla rodziny, przyjaciół oraz instytucji, z którymi współpracował.
Co można zobaczyć w muzeum
Na wystawie w Muzeum Drukarstwa pokazano ekslibrisy przekazane instytucji przez Książnicę Cieszyńską. Ekspozycja łączy prace dokumentacyjne z projektami koronkowymi. Przy aranżacji katalogu dołączono spis 65 wcześniej niezarejestrowanych prac opracowany przez Leszka Samińskiego.
Wystawa stanowi przekrojowy obraz twórczości Golca. Pokazuje zarówno techniczną precyzję, jak i jego upodobanie do portretu, humoru i lokalnej tożsamości.
Komentarze (0)