Maciej Maleńczuk świętuje 64. urodziny: „Byłem pacyfistą i za to trafiłem do więzienia

Od odmowy służby do więzienia

Maciej Maleńczuk otwarcie mówi o swojej młodości i przekonaniach. Jako pacyfista sprzeciwił się służbie wojskowej. W 1980 r. odmówił odbycia służby, a w 1981 roku został skazany na dwa lata pozbawienia wolności. Karę odbywał kolejno w Gdańsku i w Stargardzie Szczecińskim i łącznie spędził w więzieniu 560 dni.

Jak sam przyznał podczas Polsat SuperHit Festiwal w Sopocie w 2023 roku: „Mało kto zna prawdę… W 1980 r. odmówiłem służby wojskowej i zostałem skazany na dwa lata. Siedziałem cztery miesiące w Gdańsku, później w Stargardzie Szczecińskim.”

Kariera muzyczna i literacka

Po opuszczeniu zakładu karnego Maleńczuk poświęcił się muzyce. Najpierw grał na gitarze i komponował w klimatach bluesowych, a przez około osiem lat występował jako muzyk uliczny, m.in. w Krakowie i Warszawie. W 1986 roku, na zaproszenie Andrzeja „Pudla” Bieniasza, dołączył do zespołu Püdelsi, z którym nagrał pięć płyt i był frontmanem z przerwami do sierpnia 2005 roku.

W 1989 roku rozpoczął karierę solową, wydając album Historia obyczaju. W 1993 roku założył grupę Homo Twist, a w 1994 roku ukazała się pierwsza płyta tego zespołu. Duży rozgłos przyniosły mu projekty takie jak Yugopolis (m.in. utwory „Ostatnia Nocka”, „Sługi za szlugi”) oraz nagranie „Synu” z zespołem Hasiok.

Maleńczuk zasłynął też z prześmiewczych i opozycyjnych protest-songów, jak „Fajnie” i „Wolność Słowa”, a jego sylwestrowe wiązanki muzyczne — Medley — przeszły do historii. Eksperymentował również poza rockiem: użyczył głosu śpiewającemu krabowi Tamatoa w animacji „Vaiana: Skarb oceanu”.

Jest także autorem tekstów i książek. Poemat Chamstwo w państwie został wydany w formie książkowej w 2003 roku przez Wydawnictwo Literackie i przyniósł mu Laur Śląskiego Wawrzynu Literackiego. W 2015 i 2016 roku ukazały się dwie części wywiadu-rzeki z Barbarą Burdzy: Ćpałem, chlałem i przetrwałem oraz druga część zatytułowana Chamstwo w państwie.

Nagrody, kontrowersje i życie prywatne

W karierze Maleńczuka znalazły się też wyróżnienia i niespodziewane role. 13 marca 2004 roku w chorzowskim Teatrze Rozrywki miała miejsce premiera przedstawienia Bal u Wolanda, w którym wystąpił jako Woland i autorsko współtworzył muzykę spektaklu. 12 czerwca 2009 roku otrzymał nagrodę im. Karola Musioła na 46. KFPP w Opolu. W 2010 roku wystąpił w serii koncertów Męskie Granie, a 25 maja 2011 roku został odznaczony przez ministra Bogdana Zdrojewskiego Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Jednocześnie życie artysty nie jest wolne od kontrowersji. W grudniu 2021 roku Maleńczuk został prawomocnie skazany na karę grzywny oraz obowiązek zapłaty zadośćuczynienia za uderzenie w twarz działacza pro-life.

W sferze prywatnej pochodzi z rodziny pochodzenia ukraińskiego, jest ojcem czterech córek, mieszka w Krakowie i kibicuje miejscowej Cracovii. W 2004 roku stworzył Hymn Cracovii, który do dziś rozbrzmiewa przed meczami klubu.

Maleńczuk pozostaje postacią, która łączy muzyczną odwagę z kontrowersyjną szczerością. Jego życie dowodzi, że konsekwencja w poglądach i bezkompromisowość artystyczna potrafią budować trwały, choć niejednoznaczny, dorobek.