Nowa rola pokopalnianego schronu Szombierki: adaptacja na potrzeby obrony cywilnej
W sercu bytomskiej dzielnicy Szombierki pod ponadstuletnimi murami dawnej Kopalni Węgla Kamiennego odkryto niepozorny, ale ważny skarb – liczący ponad 100 metrów długości, ceglasty tunel, będący fragmentem większego kompleksu schronów. Dziś, w czasach niepewności i rosnących wymagań dotyczących bezpieczeństwa, ten relikt industrialnej przeszłości zyskać ma nowe, strategiczne znaczenie – miejsce ukrycia dla ludności, przygotowane zgodnie z wymogami współczesnej obrony cywilnej.
Najważniejsze informacje:
- Schron Szombierki to ponad 100-metrowy podziemny tunel, część historycznej infrastruktury KWK „Szombierki”.
- Obiekt zostanie zaadaptowany na potrzeby obrony cywilnej – decyzja zapadła w lipcu 2025 r.
- Adaptacja wymaga spełnienia nowych norm – m.in. szczelności, wentylacji i modernizacji.
- Projekt jest realizowany przez Centralną Stację Ratownictwa Górniczego we współpracy z Urzędem Miejskim w Bytomiu.
- To unikatowy przykład ratowania dziedzictwa regionu poprzez nadanie mu realnie użytecznej funkcji.
Jak historia zatacza koło – od kopalni do schronów XXI wieku
Zacznijmy od początku. Szombierskie podziemia przez dekady skrywały ślady pracy górników: ceglane sklepienia, stalowe kotwy, resztki torowisk – wszystko to zachowało się, jakby czas zatrzymał się w miejscu. Jednak – jak dowodzi lipcowa eksploracja przeprowadzona przez Centralną Stację Ratownictwa Górniczego – stan techniczny tunelu umożliwia adaptację nawet do obecnych, restrykcyjnych standardów. Przemiana starego górniczego schronu w nowoczesne miejsce ukrycia nie jest tylko gestem wobec historii. To też realna odpowiedź na zapisy ustawy z grudnia 2024 roku o obronie ludności oraz rozporządzenia z lutego 2025 r., które szczegółowo opisują wymogi dla schronów – od hermetyczności po systemy wentylacji i naprawę infrastruktury.
A co na to eksperci?
Warto to podkreślić – zmiana przeznaczenia wymaga nie tylko inwencji, ale i praktycznej wiedzy służb kryzysowych. Marek Klimczak, naczelnik Wydziału Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miejskiego w Bytomiu, tłumaczy, że tylko wyspecjalizowane zespoły – takie jak ratownicy z CSRG – mogą bezpiecznie penetrować i oceniać tego typu obiekty. „Eksploracja nieczynnych obiektów, takich jak podziemne schrony powinna być dokonywana przez wyspecjalizowane osoby, posiadające stosowne do tego uprawienia i doświadczenie” – zaznacza Klimczak, przywołując znaczenie doświadczenia i procedur.
Konfrontacja starych i nowych funkcji – co zyskuje lokalna społeczność?
| Kryterium | Przeznaczenie przemysłowe | Nowe funkcje społeczne/kulturalne/obronne |
|---|---|---|
| Dostępność | Ograniczona, praktycznie żadna | Otwartość dla społeczności i realne zabezpieczenie obronne |
| Utrzymanie obiektu | Kosztowne, niewidoczne dla mieszkańców | Dofinansowanie z grantów, nowa wartość użytkowa |
| Wartość historyczna | Zachowanie dziedzictwa „w tle” | Promocja historii, edukacja i bezpieczeństwo |
| Rola w regionie | Wyłącznie funkcja przemysłowa | Funkcja społeczna, edukacyjna, obronna |
Co z tego wynika dla mieszkańca Bytomia? Praktyczny wniosek i nieformalna puenta
To nie jest tylko kolejny „remont”. Decyzja o adaptacji pokopalnianego schronu na miejsce schronienia dla ludności przywraca to, co w regionie Śląska jest najcenniejsze: umiejętność łączenia historii z nowoczesnością. Mieszkańcy Szombierek mogą patrzeć z dumą na swoją lokalną tożsamość – teraz wpisaną także w system bezpieczeństwa. Być może już niedługo przejście „starym” tunelem będzie przygodą edukacyjną i realnym gwarantem bezpieczeństwa. Cóż, czasem nawet najciemniejsze podziemia mogą rozświetlić codzienność, wystarczy tylko… spojrzeć na nie z innej perspektywy.
Komentarze (0)