Opera w całości po śląsku: premiera „Przŏnie zakŏzane” już 4 października w Katowicach
W sobotę, 4 października 2025 r., w Sali Koncertowej Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach odbędzie się premiera nano-opery „przŏnie zakŏzane” autorstwa Adriana Widucha. Dzieło powstało w całości w języku śląskim i porusza m.in. kwestie queerowości oraz fanatyzmu religijnego.
Najważniejsze informacje:
- Premiera nano-opery „przŏnie zakŏzane” odbędzie się w Sali Koncertowej Akademii Muzycznej o godzinie 19.00.
- Dzieło jest w całości po śląsku i osadzone w realiach Wojny Trzydziestoletniej na Śląsku.
- Realizacja została wsparta przez Teatrogrant 2025, program Katowice – Miasto Ogrodów Instytucji Kultury im. Krystyny Bochenek.
Nano-opera o miłości na froncie
Libretto i muzykę napisał Adrian Widuch. Akcja rozgrywa się na tle Wojny Trzydziestoletniej i skupia się na losach dwóch żołnierzy. „Na placu boju spotyka się dwójka wojŏków – jeden kalwin, drugi katolik. Zauraczają się w sobie, jednak historia i bogowie uniemożliwiają im bliższe poznanie” — tak brzmi oficjalny opis przedstawienia.
Krótko mówiąc: to historia prywatnej tęsknoty wpisanej w wielkie konflikty religijne i społeczne XVII wieku. Autor chce przez nią komentować współczesne zjawiska, takie jak narastający fanatyzm religijny i rosnące nierówności społeczne.
Autor, język i motyw queerowości
Adrian Widuch podkreśla osobisty wymiar projektu. Jak mówi, „Queerowość jest obecna w mojej twórczości, gdyż sam jestem członkiem tej społeczności, i mam już zwyczajnie dość narracji z perspektywy jakiejkolwiek większości…”.
Queerowość w historii Śląska to już nisza nad niszami, więc postanowiłem ją w jakiś sposób wypełnić.
Libretto zostało stworzone całkowicie po śląsku. Widuch wyjaśnia, że języka nauczyli go dziadkowie, dlatego postanowił wykorzystać śląszczyznę jako pełnoprawny środek wyrazu. Wcześniej wykorzystał śląski w nano-operze „Chłopaki i Morze”, gdzie towarzyszył on pięciu innym językom (czyli łącznie sześciu języków). Wcześniejszym przykładem użycia języka śląskiego w operze była premiera z 2019 roku: „Drach. Dramma per musica” Aleksandra Nowaka do libretta Szczepana Twardocha.
Produkcja i dofinansowanie
Premiera będzie miała miejsce o godzinie 19.00 w Sali Koncertowej Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Realizacja projektu została dofinansowana dzięki Teatrogrant 2025 — wsparciu przeznaczonemu dla niezależnych realizacji teatralnych przyznawanemu przez Katowice – Miasto Ogrodów Instytucję Kultury im. Krystyny Bochenek.
To kolejny przykład coraz śmielej wykorzystywanego na scenie śląskiego języka. Widuch stawia na autentyczność i lokalny kontekst, jednocześnie wpisując swoje dzieło w uniwersalny dyskurs o tożsamości i nietolerancji.
Komentarze (0)