Pierwsza w Polsce pływająca farma fotowoltaiczna powstanie — przełom dla lokalnej energetyki

Gdzie zostanie zbudowana farma i kto ją zrealizuje

Pilotażowa instalacja powstanie na terenie kopalni Sośnica, należącej do Polskiej Grupy Górniczej. Zbiornik wód dołowych na Polu Zachód ma ponad 3 ha powierzchni; planowane usytuowanie nie przekroczy połowy tej powierzchni.

Konsorcjum kierowane przez gliwicki Instytut Techniki Górniczej KOMAG ma zrealizować inwestycję. W skład konsorcjum wchodzą m.in. Główny Instytut Górnictwa – PIB, Politechnika Śląska oraz firmy: SWE (pontony i konstrukcje kompozytowe), Novum Servis (kotwienia) i KTKM (magazyn i przesył energii).

Technologia, korzyści i wyzwania

Pływająca instalacja będzie korzystać z kilku rozwiązań technologicznych mających zwiększyć efektywność i trwałość. Moduły zostaną wyposażone w tzw. trackery, które śledzą ruch słońca i ustawiają panele pod optymalnym kątem. Refleksja promieni słonecznych od tafli wody i chłodzenie paneli przez wodę mają poprawiać wydajność ogniw w porównaniu ze stałym podłożem.

Jak wynika z informacji przekazanych wykonawcom, istotnym problemem jest zasolenie wody w osadniku. Dlatego konstrukcja pływająca będzie wykonana z materiałów kompozytowych, a panele PV będą przytwierdzane za pomocą kleju, a nie metalowych klamer czy śrub. Dzięki temu ograniczone zostanie narażenie na korozję.

Magazynowanie, przesył i możliwości relokacji

Energia z pilotowej instalacji ma trafiać do rozdzielni pobliskiego zakładu przeróbki mechanicznej węgla i pokryć około 15 proc. jego zapotrzebowania. Do magazynowania przewidziano modułowy magazyn o pojemności 2 MWh. Z magazynu energia będzie wyprowadzana 800‑metrową linią przesyłową typu SWET o mocy 100 kW (jednoprzewodowa, wysokiej częstotliwości i wysokiego napięcia, co ma minimalizować straty).

Projekt przewiduje też mobilność: pływające moduły będzie można przenosić na inne zbiorniki lub grunty. Dzięki temu energia z farmy mogłaby służyć m.in. pracom rekultywacyjnym na terenach pogórniczych.

Harmonogram pilotażu i dalsze testy

Pełnoskalowa instalacja na osadniku Sośnicy ma powstać do początku 2027 r. W fazie wcześniejszej, do końca 2025 r., w należącej do GIG kopalni doświadczalnej Barbara w Mikołowie ma powstać próbna minifarma o mocy 155 kW, złożona z 25 sekcji pływających. Docelowo ma tam powstać system składający się ze 330 pływaków z 10 panelami na każdym z nich. Dodatkowo w Mikołowie ma zostać wykonany i zbadany prototyp linii przesyłowej SWET do połowy 2026 r.

Znaczenie projektu dla transformacji energetycznej

To pierwszy w Polsce projekt pływającej fotowoltaiki w skali przemysłowej, który łączy OZE z magazynowaniem. Jak podkreślają przedstawiciele konsorcjum, pokazuje on, że infrastruktura górnicza może stać się bazą dla transformacji energetycznej. Rozwiązania zastosowane w Sośnicy — kompozytowe pontony, mobilne moduły i systemy śledzenia słońca — mają stać się wzorem dla kolejnych inwestycji w Polsce i Europie.

Jak powiedział cytowany przez PGG Wojciech Mikulski, inżynier energetyczny kopalni, wykonawcy przekazali szczegóły projektu, a zasolenie wody wymusiło zastosowanie kompozytów i klejonych mocowań.