Pierwsza w Polsce pływająca farma fotowoltaiczna powstanie w Gliwicach — rewolucja w OZE

Kto stoi za projektem i gdzie powstanie instalacja

Pilotażową farmę ma zbudować konsorcjum kierowane przez gliwicki Instytut Techniki Górniczej KOMAG. W projekcie uczestniczą także Główny Instytut Górnictwa – PIB, Politechnika Śląska oraz firmy: SWE (pontony i konstrukcje kompozytowe), Novum Servis (kotwienia) i KTKM (magazyn i przesył energii).

Wobec tego, jak wynika z informacji konsorcjum, w w lipcu br. zwrócono się do kopalni Sośnica o wydzierżawienie części jednego z osadników retencyjnych do co najmniej połowy 2029 r. Zbiornik na Polu Zachód ma ponad 3 ha powierzchni; instalacja ma zająć nie więcej niż połowę tej powierzchni.

Technologia i rozwiązania adaptowane do warunków kopalnianych

Konsorcjum podkreśla, że warunki w osadniku ułatwiają eksploatację: brak falowania sprzyja stabilności instalacji. Dodatkowo ogniwa na tafli wody pracują efektywniej ze względu na odbicie promieni słonecznych, a woda ma chłodzić system.

Z uwagi na problem zasolenia wody, konstrukcje pływające będą wykonane z materiałów kompozytowych, a panele przytwierdzone klejem zamiast metalowymi śrubami czy klamrami. Moduły zostaną wyposażone w tzw. trackery, które śledzą ruch słońca i ustawiają panele pod optymalnym kątem.

Magazynowanie, przesył i skalowanie projektu

Energię z farmy ma uzupełniać modułowy magazyn o pojemności 2 MWh. Wyprowadzanie energii przewidziano przez 800-metrową linię przesyłową typu SWET o mocy 100 kW — jednoprzewodową, pracującą z wysoką częstotliwością i wysokim napięciem, co ma minimalizować straty w przesyle.

W fazie pilotażowej energia z instalacji trafi do rozdzielni elektrycznej pobliskiego zakładu przeróbki mechanicznej węgla i ma pokryć około 15 proc. jego zapotrzebowania. Projekt przewiduje też przenoszenie pływających modułów na inne zbiorniki lub grunty, by wykorzystywać je np. przy pracach rekultywacyjnych.

Harmonogram prób i skalowania

Właściwe testy rozpoczną się wcześniej niż pełna instalacja. Jak zaplanowano, do końca 2025 r. w należącej do GIG kopalni doświadczalnej Barbara w Mikołowie powstanie próbna minifarma o mocy 155 kW, złożona z 25 sekcji pływających. Docelowo flota ma obejmować 330 pływaków z 10 panelami na każdym z nich.

Prototyp linii przesyłowej SWET ma zostać wykonany i zbadany do do połowy 2026 r., a pełnoskalowa instalacja na osadniku Sośnicy ma powstać do początku 2027 r.

Znaczenie projektu dla transformacji energetycznej

Konsorcjum podkreśla, że to pierwszy w Polsce projekt pływającej fotowoltaiki w skali przemysłowej łączący odnawialne źródła z magazynowaniem. Jak wynika z założeń, zastosowane rozwiązania — kompozytowe pontony, mobilne moduły i systemy śledzenia słońca — mają stać się wzorem dla kolejnych inwestycji w Polsce i Europie.

Projekt ma też udowodnić, że infrastruktura górnicza może stać się bazą dla transformacji energetycznej i współgrać z procesami rekultywacji terenów poprzemysłowych.