Pociąg Gliwice – Racibórz: Trasa z przeszłości, która wciąż porusza mieszkańców

Jak pociąg zmieniał Śląsk – historia trasy, która scalała region

W końcówce XIX wieku szybkie połączenie z Gliwic do Raciborza było prawdziwą rewolucją. Pierwszy odcinek wąskotorowej linii Gliwice–Rudy–Racibórz otwarto 25 marca 1899 roku, a już w 1903 roku kolej dociągnięto do Raciborza. Gdyby postawić tę inwestycję na współczesnej mapie – to jakby dziś otworzyć prostą, ekologiczną autostradę dla mieszkańców południowej części regionu. Linia miała rozstaw 785 mm i była zarządzana przez spółkę Oberschlesische Dampfstrassenbahn, co świadczy o silnych powiązaniach z siecią tramwajową Górnego Śląska – w tamtych czasach tramwaje w regionie również były wąskotorowe.

Kolejka służyła zarówno pasażerom, jak i przewozom towarowym – niegdyś według danych Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, codziennie kursowało nawet kilkadziesiąt składów. Parowe lokomotywy Borsiga typu C1′ były chlubą kolejarzy i przez ponad pół wieku pomagały mieszkańcom dojeżdżać do pracy czy szkoły. Ostatni fragment trasy ukończono w maju 1903 r. – łącząc oba miasta siecią żelaznych szlaków. Plany przedłużenia linii do centrum Raciborza, tuż przy głównym dworcu, nigdy jednak nie doczekały się realizacji.

Dlaczego zniknęła zwykła kolej? Sentyment kontra współczesność

W czasach PRL połączenie Gliwice–Racibórz zaczęło stopniowo tracić na znaczeniu. Zmiany polityczne, rozbudowa dróg, rosnąca liczba samochodów osobowych – kolej przegrywała walkę o pasażera. Według historii linii spisanej przez miłośników kolejnictwa, ostatecznie pociągi pasażerskie przestały jeździć jeszcze w XX wieku, a ostatni fragmenty torów wykorzystywane są dziś jedynie jako skansen i trasa turystyczna (m.in. między Stanicą a Stodołami).

Sytuacja tym bardziej doskwiera, że region śląski zmaga się z problemami transportowymi – mieszkańcy Gliwic, Raciborza i mniejszych miejscowości stoją dziś w korkach lub szukają miejsca w autobusach. Ostatnie lata przynoszą jednak nadzieję: w marcu 2023 roku władze województwa deklarowały chęć „rewitalizacji nieczynnych linii” i analizowały potencjał przywrócenia połączeń kolejowych, szczególnie tam, gdzie komunikacja publiczna jest niewystarczająca. Zainteresowanie powrotem kolei sygnalizują zarówno samorządy, jak i przedsiębiorcy zatrudniający w regionie kilkanaście tysięcy pracowników.

Nowa przyszłość? Mieszkańcy czekają na decyzje

Jak wynika z oficjalnego rozkładu, w dniu 5 sierpnia 2025 roku na trasie Gliwice – Racibórz nie kursują regularne pociągi pasażerskie. Najbliższe podróże wymagają przesiadek, alternatywą pozostają tylko autobusy lub samochód. To sytuacja niekomfortowa, szczególnie dla osób starszych, uczniów czy tych, którzy chcą ograniczyć ślad węglowy swojego transportu.

Pojawiają się głosy wsparcia dla reaktywacji linii. Dla wielu byłaby to nie tylko kwestia wygody, ale i szansa na rozwój lokalnych firm, odciążenie dróg i poprawę jakości powietrza. Możliwość bezpośredniego, ekologicznego dojazdu z Gliwic do Raciborza dla mieszkańców to konkretna nadzieja na zmianę stylu życia – codzienność, która kiedyś była na wyciągnięcie ręki, dziś wymaga decyzji polityków, finansowania i dobrej woli społeczności.

Zastanów się: ile codziennych problemów zniknęłoby, gdyby szybki pociąg wrócił na stare tory? Przeszłość pokazuje, że kolej z Gliwic do Raciborza już raz zmieniła region. Może już czas, by znów ruszyła pełną parą?