Pszczyna: Dzień Czystego Powietrza 2025 — jak poprawić jakość powietrza i zdrowie mieszkańców

Realne efekty i dalsze wyzwania

Jak wynika z raportów gminy, liczba dni, kiedy notowano smog, spadła ze 125 do 36 rocznie. Stężenia pyłów systematycznie maleją. To efekt wymiany źródeł ciepła, kontroli i działań edukacyjnych. Jednak wciąż funkcjonuje ponad 1500 starych, wysokoemisyjnych kotłów i ich eliminacja pozostaje priorytetem.

„Działania na rzecz poprawy jakości powietrza w gminie Pszczyna traktujemy jako priorytet. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że jest to proces wieloletni, ale zdecydowanymi krokami osiągniemy cel” — mówi burmistrz Dariusz Skrobol.

Terminy wymiany kotłów wynikające z uchwały antysmogowej są sprecyzowane: do końca 2023 roku wymieniono kotły wyprodukowane w 2012 roku i starsze, do końca 2025 roku należy wymienić kotły wyprodukowane w latach 2013–2017, a do końca 2027 roku także kotły klasy 3 i 4. Ponadto kotły pozaklasowe wyprodukowane w okresie od 2013 r. do 31.08.2027r. muszą zostać wymienione.

Programy i wsparcie dla mieszkańców

Gmina wspiera mieszkańców w pozyskiwaniu środków na wymianę źródeł ciepła i termomodernizację. W ramach programu Czyste Powietrze można otrzymać nawet do 171 700 zł w zależności od kryterium dochodowego i zakresu przedsięwzięcia.

Do tej pory mieszkańcy gminy Pszczyna złożyli 2864 wnioski w programie, a na dzień 30 września tego roku wypłacono 35 330 577,73 zł dotacji. W bieżącym roku przez Referat ds. Jakości Powietrza złożono już 91 wniosków o dofinansowanie i 226 wniosków o płatność.

Referat zaprasza zainteresowanych do kontaktu telefonicznego lub osobistego w biurze przy ulicy 3 Maja 11. Jak podkreśla kierownik Referatu ds. Jakości Powietrza, Magdalena Polok, często pierwszy krok w ubieganiu się o dotację jest najtrudniejszy — urząd pomaga przejść przez cały proces, od wniosku po rozliczenie.

Kontrole, monitoring i działania edukacyjne

Straż Miejska prowadzi kontrole w budynkach, gdzie może dochodzić do spalania niedozwolonych paliw lub odpadów. Zgłoszenia podejrzeń można przesyłać poprzez platformę www.smog.pszczyna.pl. Naruszenia można także zgłaszać za pomocą aplikacji mobilnej MObywatel. Straż miejska przeprowadza też rekontrole wynikające z nałożonych terminów oraz weryfikuje zgodność deklaracji CEEB ze stanem faktycznym.

Jakość powietrza monitoruje system 20 czujników rozmieszczonych w mieście i sołectwach. Wyniki pomiarów dostępne są pod adresem www.czujniki.pszczyna.pl oraz w aplikacji Syngeos.

W sferze edukacji prowadzona jest akcja Gramy czysto! #smogover, obejmująca zajęcia w szkołach i przedszkolach. Niedawno przygotowano spektakl dla dzieci „Lisek Eko i Tajemnica Smogu”, realizowany we współpracy ze Stowarzyszeniem „take tam…”.

Inwestycje komunalne i najnowsze działania

Prace modernizacyjne prowadzone są także w budynkach zarządzanych przez Administrację Zasobów Komunalnych. Tylko w 2025 roku wymieniono źródła ciepła w 58 mieszkaniach i zlikwidowano 70 źródeł ciepła niespełniających wymagań uchwały antysmogowej. Do końca roku w żadnym mieszkaniu komunalnym nie będzie znajdowało się urządzenie niezgodne z uchwałą.

Równolegle realizowane są zielone inwestycje. Przy wsparciu funduszy WFOŚiGW w Katowicach otwarto dwie Ekopracownie pod chmurką i jedną Zieloną Pracownię, co podnosi świadomość ekologiczną i angażuje społeczność lokalną.

Co może zrobić mieszkaniec?

Każda decyzja o likwidacji kopciucha to mniejsze zanieczyszczenie powietrza dla wszystkich. Gmina pomaga w uzyskaniu dotacji, prowadzi kontrole i działania edukacyjne, ale bez zaangażowania mieszkańców celu nie osiągniemy. Zgłoszenia o podejrzeniu spalania odpadów prosimy kierować przez platformę smog.pszczyna.pl — straż miejska sprawdzi zgłoszony adres.