Reforma szpitalnictwa wchodzi w życie — co zmieni się dla pacjentów i personelu?

Co konkretnie zmienia nowelizacja?

Nowelizacja ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych wprowadza możliwość tworzenia więzi organizacyjnych między podmiotami leczniczymi. Jednostki samorządu terytorialnego będą mogły łączyć szpitale, a związki tych jednostek — tworzyć i prowadzić samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej (SP ZOZ-y) oraz podmioty lecznicze w formie spółek kapitałowych i jednostek budżetowych.

W ramach sieci szpitali możliwe będzie, za zgodą prezesa NFZ, przejście w danym profilu z trybu pełnej hospitalizacji na leczenie planowe, jednodniowe lub świadczenie usług z zakresu stacjonarnej opieki długoterminowej. Nowe regulacje przewidują też tworzenie i zatwierdzanie programów naprawczych dla SP ZOZ-ów, którym towarzyszyć ma wcześniejsza analiza efektywności jednostki.

Rola AOTMiT i kryteria rozliczeń

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) będzie analizować przygotowane programy naprawcze oraz ich realizację. W praktyce oznacza to ocenę sytuacji ekonomiczno-finansowej podmiotów leczniczych i jakości zarządzania. Przy kształtowaniu taryf AOTMiT ma też badać udział świadczeń w lecznictwie szpitalnym i ambulatoryjnym, co może wpłynąć na przyszłe wyceny procedur.

Wsparcie finansowe i zachęty do konsolidacji

Ministerstwo Zdrowia zapowiada instrumenty zachęcające do łączenia podmiotów. Jak podała nowa szefowa resortu, Jolanta Sobierańska-Grenda, „Będziemy starali się zachęcić podmioty do takiej zmiany. Niebawem ujrzy światło dzienne program z Funduszu Medycznego – przeznaczymy miliard złotych na dostosowywanie infrastruktury szpitalnej do potrzeb demografii, czyli m.in. na przeprofilowanie łóżek.”

„Z moich spotkań zarówno ze Związkiem Powiatów Polskich, jak i ze Związkiem Województw RP wynika, że są zainteresowani reformą” — stwierdziła szefowa MZ.

Ministerstwo wskazuje jako przykłady skutecznej konsolidacji doświadczenia z Pomorza, gdzie Jolanta Sobierańska-Grenda uczestniczyła wcześniej w łączeniu placówek jako prezes spółki Szpitale Pomorskie. Reforma jest też elementem Krajowego Planu Odbudowy (KPO), od którego realizacji zależy wypłata środków przewidzianych w tym programie.

Więcej o tle i wypowiedziach można przeczytać w wywiadzie Jolanty Sobierańskiej-Grendy dla PAP.

Jak wielki jest problem zadłużenia?

Skala zadłużenia publicznych szpitali jest poważna. Jak wynika z danych resortu zdrowia, zadłużenie ogółem to 25,4 mld zł. Z tej kwoty ponad 3,4 mld zł to zobowiązania wymagalne, czyli przeterminowane.

Perspektywa i wyzwania

Ministerstwo oczekuje, że pierwsze efekty reformy będą widoczne „w perspektywie trzech–pięciu lat”. W tym czasie szpitale mają odzyskać stabilność finansową i lepiej dopasować ofertę medyczną do potrzeb lokalnych społeczności. Jednocześnie wokół propozycji nie brakowało kontrowersji — w pracach nad ustawą pojawiały się obawy, m.in. Lewicy, dotyczące ryzyka prywatyzacji szpitali, a projekt był kilkakrotnie wycofywany i zmieniany przed finalnym przyjęciem.

Reforma otwiera nowe możliwości, ale też stawia trudne zadania organizacyjne i finansowe. Najbliższe miesiące pokażą, które samorządy skorzystają z narzędzi konsolidacji i czy zapowiadane wsparcie z Funduszu Medycznego będzie wystarczające do przeprofilowania infrastruktury w potrzebnych miejscach.