Sensacja na aukcji: rzeźba „Tindaro” Igora Mitoraja sprzedana za rekordowe 6,89 mln zł

Rekordowa licytacja i losy rzeźby

Monumentalny brąz „Tindaro” był wystawiony na Aukcji Rzeźby i Obiektów Przestrzennych Polswiss Art i został zlicytowany we wtorek. Cena wywoławcza wynosiła 4 mln zł, lecz ostatecznie dzieło osiągnęło kwotę 6,89 mln zł (wliczając opłaty aukcyjne). Marzena Karpińska, wiceprezeska Domu Aukcyjnego Polswiss Art, określiła wynik jako „absolutny rekord cenowy artysty na profesjonalnym rynku aukcyjnym”, podkreślając rozmiar i narracyjną złożoność pracy oraz jej prestiżową proweniencję.

Rzeźba przyjechała do stolicy z Francji i była jednym z 47 obiektów na tej aukcji. Zgodnie z informacją przekazaną przez Martę Rydzyńską z Polswiss Art, do końca września można ją oglądać przy placu Trzech Krzyży, przed wejściem do hotelu Sheraton Grand. Rzeźba ma pozostać w przestrzeni publicznej miasta, jednak dokładne miejsce jej trwałego umiejscowienia na razie nie zostało ujawnione.

Forma, inspiracje, symbolika

„Tindaro” to czterometrowa głowa wykuta z patynowanego brązu, o masie 2,6 tony. Praca powstała na zamówienie międzynarodowej firmy KPM i została wykonana w 1997 roku. Pierwotnie stanęła przed siedzibą tej firmy w biznesowej dzielnicy Paryża La Défense.

Monumentalna kompozycja łączy klasyczną urodę z motywami fragmentaryczności. Charakterystycznym elementem tylnej części są dwa smukłe filary połączone belkowaniem, na których umieszczono reliefy przedstawiające zabandażowane popiersie — cytat z innej pracy artysty, „Argos”. Centralnie umieszczony maszkaron z wijącymi się włosami i otwartymi ustami nawiązuje do motywu meduzy i antycznych „ust prawdy”. Dzięki tym zabiegom Mitoraj stworzył swego rodzaju „rzeźbę w rzeźbie”, prowadząc dialog z własnym dorobkiem.

W opisie dzieła w katalogu aukcji podkreślono, że fragmentaryczność „skłania do refleksji nad przemijaniem, pamięcią i trwałością sztuki”, a zarazem przywołuje wzniosłość i heroiczność życia.

Droga artysty i kontekst twórczości

Igor Mitoraj (1944-2014), właściwie Jerzy Makina, to jeden z najwybitniejszych polskich rzeźbiarzy współczesnych, który tworzył poza granicami Polski. Tworzył poza krajem od 1968 r., a przeprowadzka w 1979 roku do Włoch, zwłaszcza do Pietrasanty, zaważyła na jego karierze. Tam znalazł warsztat i warsztatowe zaplecze przy kamieniołomach w Carrarze i Monte Altissimo.

W połowie lat 80. znana krytyczka Maria Angiolillo zorganizowała dla Mitoraja pierwszą wielką wystawę w Zamku Świętego Anioła w Rzymie (w 1985 roku), co otworzyło mu drogę do międzynarodowych ekspozycji i licznych monumentalnych realizacji — od kariatyd gmachu Prefektury Policji w Paryżu po fontannę w Mediolanie i pomnik na Piazza Mignanelli w Rzymie.

Mitoraj świadomie pracował z motywem uszkodzenia i fragmentu, lecz sam nie akceptował określeń sugerujących wyłącznie kalectwo dzieł. Powtarzał, że sztuka powinna intrygować i zachować tajemnicę, a fragmentacja ma prowokować do refleksji, nie być jedynie efektem destrukcji.