Śląskie: Poradnik — jak angażować mieszkańców w działania na rzecz klimatu i ochrony środowiska

Skąd się wziął plan i kto w nim uczestniczył

Projekt Regionalnego Planu Adaptacji powstał w wyniku współpracy Samorządu Województwa Śląskiego z Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym (IOŚ-PIB). W opracowanie zaangażowano także liczne samorządy lokalne, organizacje i mieszkańców regionu. Wicemarszałek Grzegorz Boski podkreślił, że dokument powinien być „wspólnym projektem” opartym na doświadczeniu samorządów, głosach mieszkańców i wiedzy eksperckiej.

Co zawiera RPA — priorytety i konkretne cele

W planie wyodrębniono trzy główne priorytety adaptacyjne: zapewnienie bezpieczeństwa, rozwój błękitno-zielonej infrastruktury oraz budowanie świadomości klimatycznej i współpracy międzysektorowej. Dokument definiuje cele strategiczne i operacyjne oraz wskazuje 37 kierunków działań, które mają zwiększyć odporność województwa na takie zagrożenia jak fale upałów, intensywne opady, susze czy powodzie.

RPA zakłada, że adaptacja do zmian klimatu to także szansa: poprawa jakości życia mieszkańców, rozwój gospodarki niskoemisyjnej, lepsze zarządzanie zasobami wodnymi i energetycznymi oraz ochrona ekosystemów. Dr Agnieszka Kuśmierz z IOŚ-PIB wskazała, że do 2035 roku województwo ma być dobrze przygotowane na zmiany klimatu — bezpieczne, przyjazne i odporne.

Rola mieszkańców i przykłady lokalnych działań

Podczas spotkania w Krzepicach akcentowano, że powodzenie Planu zależy od aktywnego udziału społeczności lokalnych — nie tylko przy zgłaszaniu uwag, ale też przy realizacji projektów w terenie. Burmistrz Krzepic Mateusz Kluba wskazał na wymierne efekty zaangażowania mieszkańców.

„Od startu projektu Śląskie. Przywracamy błękit w 2022 r. zrealizowaliśmy dziesiątki inicjatyw. Dzięki aktywnemu udziałowi mieszkańców w programie Czyste Powietrze udało się pozyskać dotacje o łącznej wartości ponad 18 mln zł.”

Wśród lokalnych form działań wymieniono termomodernizacje, wymianę źródeł ciepła, inwestycje w OZE, gry terenowe, konkursy oraz pikniki ekologiczne EKOSFERA w niemal każdym sołectwie. Trwają też prace nad utworzeniem Leśnego Parku Gminnego, którego koncepcja powstaje przy szerokim udziale mieszkańców.

Jak zgłosić uwagi i gdzie znaleźć dokument

Treść projektu można znaleźć w Biuletynie Informacji Publicznej Województwa Śląskiego oraz w zakładce Konsultacje społeczne. Uwagi i propozycje działań adaptacyjnych należy zgłaszać wyłącznie na Formularzu uwag. Udział w konsultacjach to realna możliwość wpływu na decyzje dotyczące bezpieczeństwa, dostępu do wody, zielonej infrastruktury czy zdrowia publicznego w miejscu zamieszkania.

Dlaczego warto wziąć udział

To szansa na współtworzenie rozwiązań, które będą wdrażane przez najbliższe lata w miejscach, gdzie mieszkamy i pracujemy. Zgłoszone uwagi mogą lepiej dopasować działania do lokalnych potrzeb — w miastach i w mniejszych miejscowościach. Aktywność społeczna zwiększa szanse na to, że Plan stanie się skutecznym narzędziem ochrony i rozwoju regionu.