Śląskie: zlikwidowano nielegalne składowisko niebezpiecznych odpadów, służby zabezpieczyły teren

Skąd problem i jak do niego doszło

W 2008 roku Marszałek Województwa Śląskiego udzielił spółce Eko-Szop Sp. z o.o. pozwolenia na instalację do odzysku i unieszkodliwiania odpadów przy ul. Woźniaka 52. Spółka jednak prowadziła działalność z rażącym naruszeniem warunków pozwolenia. W efekcie 4 września 2014 roku Marszałek cofnął pozwolenie i zobowiązał Eko-Szop do usunięcia negatywnych skutków w środowisku, w tym odpadów, do dnia 1 grudnia 2014 roku. Spółka nie wykonała decyzji, w związku z czym organ prowadził postępowanie egzekucyjne: wysłano upomnienie, nałożono trzy grzywny, a ostatecznie przystąpiono do wykonania zastępczego.

Ekspertyzy i zlecenie prac

Aby oszacować skalę i ryzyko przedsięwzięcia, zlecono ekspertyzę. Według opracowania wykonanego w 2018 roku i zaktualizowanego w 2022 roku przez Główny Instytut Górnictwa — Państwowy Instytut Badawczy, uprzątnięcia wymagało 1 870,3 ton odpadów, z czego około 99 procent stanowiły ciekłe odpady niebezpieczne zawierające substancje toksyczne, bardzo toksyczne, rakotwórcze i mutagenne. Znaczna część materiału była zdeponowana w pojemnikach na otwartym powietrzu, narażona na działanie warunków atmosferycznych.

Przebieg prac i odkrycie dodatkowej kondygnacji

Realizacja zadania rozpoczęła się we wrześniu 2024 roku, a zakończyła w listopadzie 2025 roku. Prace były prowadzone etapowo, z zachowaniem środków ostrożności przy usuwaniu i transporcie odpadów oraz opakowań po odpadach. Podczas działań ujawniono dodatkową, nieznaną wcześniej podziemną kondygnację instalacji, całkowicie zalaną odpadami. To odkrycie spowodowało zwiększenie ilości uprzątniętego materiału do 2 959,40 ton, czyli znacznie powyżej pierwotnej ekspertyzy.

„Ochrona środowiska i bezpieczeństwo naszych mieszkańców to priorytety władz regionu, dlatego cieszę się, że we współpracy ze służbami wojewody śląskiego udało nam się rozbroić tę ekologiczną bombę. Zgromadzone w tym miejscu odpady zagrażały środowisku, ale także zdrowiu naszych mieszkańców…” — mówiła Joanna Bojczuk, członek Zarządu Województwa Śląskiego.

Wojewoda śląski Marek Wójcik podkreślił, że środki na realizację pochodziły z rezerwy wojewody i budżetu państwa oraz że teren został właściwie zabezpieczony po usunięciu odpadów.

Finansowanie, wykonawca i nadzór

Zadanie wykonano w ramach zamówienia publicznego. W trybie przetargu nieograniczonego wyłoniono konsorcjum pięciu podmiotów, z liderem — spółką Mo-BRUK SA. Realizacja była zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej; marszałek wystąpił o dotację z budżetu państwa, którą przyznał wojewoda śląski. Całkowity koszt operacji wyniósł blisko 10,8 mln zł.

Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego sprawował stały nadzór nad pracami. Monitorowanie obejmowało wizytacje terenu, dokumentowanie faz przedsięwzięcia oraz kontrolę ostatecznego zagospodarowania wywiezionych odpadów zgodnie z przepisami.

Skutki dla bezpieczeństwa

Usunięcie odpadów znacząco poprawiło bezpieczeństwo środowiska i mieszkańców. Ze względu na skład chemiczny — zawartość metali, udział fazy organicznej oraz sposób składowania — materiał stanowił poważne ryzyko dla zdrowia i przyrody. Zakończenie prac oznacza usunięcie tej bezpośredniej groźby oraz zabezpieczenie terenu zgodnie z obowiązującymi procedurami.