Tajemnice grobów pod kościołem w Bytomiu: kobieta, dzieci i „korona śmierci”
Pod posadzką kościoła św. Wojciecha w Bytomiu archeolodzy odkryli szczątki i wyposażenie pochówków, które mogą odsłonić nieznane wcześniej obyczaje pogrzebowe. Wstępne badania wskazują na bogactwo drobnych przedmiotów oraz niezwykłe, osobiste akcesoria, w tym delikatną „koronę śmierci” znalezioną przy grobach dzieci.
Najważniejsze informacje:
- Archeolodzy natrafili na 16 pochówków pod posadzką świątyni.
- Znaleziona została misternie wykonana korona śmierci oraz drobne przedmioty, np. naparstek i metalowa szpilka.
- Wstępna ocena sugeruje charakter nowożytny i możliwe powiązanie z cmentarzem ewangelickim.
Co dokładnie znaleziono pod kościołem?
Jak wynika z przekazu badań, archeolodzy natrafili na 16 pochówków zarówno w trumnach, jak i w całunach. Prace prowadzone są pod posadzką świątyni na głębokości około 2,4 m, a już na poziomie 1,8–2,4 m ujawniono liczne groby i drobne przedmioty wykonane prawdopodobnie ze stopów miedzi lub brązu.
Pochówki zawierają szczątki dorosłych i dzieci. Szczególnie poruszający jest grób kobiety, która mogła zostać pochowana razem z dwojgiem dzieci i być może z jednym z nich w okresie płodowym. Pochówki były rozmieszczone bardzo gęsto, często „piętrowo” — jeden nad drugim. Stopy niektórych zmarłych opierały się o mur kościoła lub próg, co wskazuje na maksymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni cmentarnej.
Korona śmierci, kwiaty i symbolika pochówków
Jednym z najbardziej rzucających się w oczy odkryć jest delikatny druciany wianek określany jako „korona śmierci” (Totenkrone). Taki wianek wkładano do grobów dzieci jako symbol niewinności; wykonywano go z cienkich skręcanych drucików, koralików, a czasem z roślin czy sztucznych kwiatów.
Do grobów wkładano też kwiaty i plecione wianki. Zwyczaj ten ma korzenie pogańskie, odrodził się w XVI wieku i przez długi czas towarzyszył rytuałom pogrzebowym. Wykorzystywano żywe rośliny w okresie wiosenno-letnim, a jesienią i zimą — kwiaty sztuczne z papieru, jedwabiu, wełny lub lnu. Kwiaty w grobach pełniły funkcje ozdobne, ale też symboliczne: oznaczały młodość, niewinność i dziewictwo, a jednocześnie mogły świadczyć o statusie społecznym.
Drobne wyposażenie i wstępne wnioski o charakterze pochówków
Wśród znalezisk pojawiły się również przedmioty codziennego użytku, takie jak metalowa szpilka czy naparstek — symbol pracowitości często wkładany do trumien kobiet. Takie drobiazgi mogą wiele powiedzieć o roli społecznej zmarłych oraz o zwyczajach lokalnej społeczności.
Na podstawie skromnego wyposażenia oraz braku dewocjonaliów badacze przypuszczają, że pochówki mają charakter nowożytny i najprawdopodobniej należały do wyznawców protestantyzmu. To mogłoby tłumaczyć obecność cmentarza ewangelickiego w tym miejscu, choć na razie nie ma naukowych przesłanek, by wiązać te szczątki z bytomskimi Piastami — hipotezy te wciąż pozostają w sferze domysłów.
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| Liczba pochówków | 16 |
| Głębokość posadowienia prac archeologicznych | około 2,4 m |
| Poziom, na którym natrafiono na pochówki | 1,8–2,4 m |
Kto przeprowadzi dalsze analizy i czego można się spodziewać?
Badania będą kontynuowane przez Dział Archeologii MGB wraz z ekspertami z Politechniki Śląskiej, Uniwersytetu Śląskiego Wydziału Nauk o Ziemi, Instytutu Historii oraz Instytutu Antropologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Planowane są m.in. analizy palinologiczne oraz szczegółowe badania antropologiczne i materiałoznawcze.
Te analizy mają pozwolić na odtworzenie konstrukcji i składu takich przedmiotów jak korona śmierci, określenie dokładnego czasu pochówków oraz lepsze zrozumienie społecznego kontekstu tego cmentarza. Ostateczne odpowiedzi dopiero przed nami.
Komentarze (0)