Urodzony w Rybniku gangster wychodzi na wolność. Ryszard Bogucki opuszcza więzienie

Od cudownego dziecka biznesu do oskarżonego o morderstwo

Ryszard Bogucki urodził się w 1969 roku w Rybniku, mieście na Górnym Śląsku. Już jako 18-latek wykazał niezwykłą żyłkę do interesów – został właścicielem dwóch sklepów w Chorzowie, a jego majątek błyskawicznie się powiększał. W krótkim czasie w jego posiadaniu znalazły się kantory walut oraz hurtownia w Rybniku, a także intratny biznes polegający na pośrednictwie w handlu używanymi samochodami.​

Prawdziwy rozmach przyszedł jednak w 1991 roku, kiedy założył firmę High Life, zajmującą się sprzedażą najbardziej ekskluzywnych samochodów na polskim rynku. Ferrari, Bentley, Porsche, Jaguary i Mercedesy – to była oferta dla polskiej elity w kraju dopiero co wyzwalającym się spod komunizmu. Sam Bogucki jeździł czarną Ferrari Testarossą z limitowanej serii wyprodukowanej po śmierci Enzo Ferrari – jednym z zaledwie kilkunastu takich egzemplarzy na świecie.​​

W 1992 roku firma High Life została głównym sponsorem konkursu Miss Polonia, a Bogucki osobiście zasiadł w jury. W tym samym roku poznał Elżbietę Dziech, zwyciężczynię konkursu Miss Polski 1992, z którą wziął ślub 29 grudnia 1992 roku. Podczas licytacji dzieł sztuki w warszawskim Biznes Klubie „Ufo” kupił za niebotyczną sumę grafikę Picassa, a dochód z aukcji przekazano na warszawski szpital dziecięcy.​

W szczytowym momencie kariery Bogucki był właścicielem sklepów, kantorów oraz hoteli w Cieszynie i Szczecinie, a jego majątek szacowano na ponad miliard złotych. Za „szczególne zasługi dla gospodarki i prężne wejście w branżę hotelarską” otrzymał prestiżową nagrodę Srebrnego Asa Polskiego Biznesu. Media okrzyknęły go „cudownym dzieckiem biznesu” transformacji ustrojowej.​

Początek upadku

Bajkowe życie zaczęło się sypać równie szybko, jak zostało zbudowane. W połowie lat 90. Bogucki stanął przed sądem za wyłudzenia i oszustwa. Niemiecki kontrahent, właściciel firmy Auto Becker Helmut Becker, złożył zawiadomienie o przestępstwie – 21 luksusowych aut wypożyczonych na wystawę w chorzowskim salonie nigdy nie wróciło do Niemiec. Część pojazdów została sprzedana, choć Bogucki nie posiadał do nich praw własności ani dokumentów.​​

Okazało się również, że biznesmen biorąc ślub z Miss Polski, był już żonaty z inną kobietą. Sprawy komplikowały się jak w lawinę – jedna z kobiet wniosła sprawę o niepłacenie alimentów, co zakończyło się wyrokiem i grzywną. W 1993 roku Bogucki został aresztowany, ale wyszedł za kaucją i odpowiadał z wolnej stopy. Do 1996 roku regularnie stawiał się na rozprawy, po czym nagle zniknął. Wydano za nim pierwszy list gończy.​

W areszcie poznał pochodzącego z Podbeskidzia Ryszarda Niemczyka pseudonim „Rzeźnik” – to spotkanie, według śledczych, miało zadecydować o dalszych losach obu mężczyzn i nawiązaniu współpracy z mafią pruszkowską.​

Mafia pruszkowska i zabójstwo „Pershinga”

Pod koniec lat 90. Polska żyła w cieniu gangsterskich wojen. Mafia pruszkowska – największa zorganizowana grupa przestępcza w kraju – kontrolowała przemyt spirytusu, papierosów i narkotyków, wymuszała haracze, dokonywała porwań i egzekucji. Na czele gangu stał zarząd kolegialnie podejmujący decyzje, a jednym z najbardziej wpływowych bossów był Andrzej Kolikowski pseudonim „Pershing”.​

„Pershing”, urodzony w 1954 roku w Ołtarzewie koło Ożarowa Mazowieckiego, zbudował swoją pozycję dzięki działalności w Niemczech w latach 80., gdzie poznał środowisko przestępcze i zarobił na otwarcie w Warszawie domu gry. W pierwszej połowie lat 90. jego grupa ożarowska połączyła się z gangiem pruszkowskim, a Kolikowski wszedł do zarządu, stając się z czasem jednym z niekwestionowanych liderów. Jego pasją były konie wyścigowe, gra w ruletkę w kasynie hotelu Marriott oraz „odzyskiwanie długów” – eufemizm na wymuszanie haraczy.​​

Sukces „Pershinga” i jego rosnące ambicje zaczęły irytować innych bossów Pruszkowa. W 1994 roku przeprowadzono trzy nieudane zamachy na jego życie – eksplodowała bomba w pubie, w którym przebywał, ostrzelano jego rezydencję, a na parkingu przy torze Służewiec zdetonowano ładunek w jego mercedesie. „Pershing” przeżył wszystkie próby likwidacji.​

Czwarty zamach okazał się skuteczny. 5 grudnia 1999 roku, popołudniem, na Polanie Szymoszkowej w Zakopanem, „Pershing” odpoczywał po jeździe na nartach wraz ze znajomym i przyjaciółką Patrycją R.. Gdy chował rzeczy do srebrnego mercedesa klasy S, na parking wjechało Audi 80, z którego wysiedło dwóch zamaskowanych mężczyzn. Jeden strzelał w powietrze z broni maszynowej obwiązanej reklamówką, odstraszając świadków. Drugi podszedł do „Pershinga” i zadał pytanie: „No i co teraz?”. Seria strzałów w głowę, tułów i ręce. Andrzej Kolikowski zmarł w szpitalu.​

Szybka akcja policji i blokada dróg nie przyniosły efektu – zabójcy uciekli. Śledztwo szybko wskazało na Ryszarda Boguckiego i jego wspólnika Ryszarda Niemczyka jako głównych podejrzanych. W 2000 roku katowicka prokuratura wysłała za Boguckim międzynarodowy list gończy. W styczniu 2001 roku został zatrzymany w kurorcie Cancún w Meksyku i ekstradowany do Polski.​

Proces i wyrok – 25 lat więzienia

W listopadzie 2002 roku w Sądzie Okręgowym w Nowym Sączu rozpoczął się proces Boguckiego oskarżonego o zabójstwo „Pershinga”. Według prokuratury, zamiar zabójstwa zrodził się w październiku lub listopadzie 1999 roku, a motywem zbrodni miała być chęć awansu w hierarchii przestępczej – Bogucki miał otrzymać miejsce w zarządzie gangu pruszkowskiego w zamian za wykonanie zlecenia.​

Kluczowym dowodem oskarżenia stały się zeznania Adama Korczaka pseudonim „Dziadek”, który uzyskał status świadka koronnego. Korczak twierdził, że towarzyszył Boguckiemu i Niemczykowi w podróży do Zakopanego, był kierowcą Audi 80 i obserwował zabójstwo z samochodu. Według jego relacji, to Bogucki strzelał bezpośrednio do „Pershinga”, podczas gdy Niemczyk oddawał strzały w górę, aby odstraszyć świadków.​

W 2003 roku sąd skazał Boguckiego na 25 lat pozbawienia wolności za zabójstwo, kierowanie grupą przestępczą, wymuszenia rozbójnicze, porwanie i oszustwo. Wyrok uprawomocnił się w 2004 roku (według niektórych źródeł w 2007). Ryszard Niemczyk „Rzeźnik”, odpowiadający w osobnym procesie, również otrzymał wyrok 25 lat więzienia. Za podżeganie do zbrodni na 10 lat więzienia skazano Mirosława Danielaka pseudonim „Malizna”, jednego z szefów gangu pruszkowskiego.​

Od początku Bogucki konsekwentnie nie przyznawał się do winy. Twierdził, że został wrobiony w sprawę „Pershinga” po to, by można go było powiązać z innym, jeszcze głośniejszym zabójstwem – egzekucją generała Marka Papały, byłego Komendanta Głównego Policji, zastrzelonego w Warszawie 25 czerwca 1998 roku.​

Sprawa generała Papały – uniewinnienie po latach

Od 2003 roku Ryszard Bogucki był podejrzany o nakłanianie i współudział w zabójstwie generała Papały. Takie same zarzuty w listopadzie 2005 roku usłyszał Andrzej Zieliński pseudonim „Słowik”, domniemany szef gangu pruszkowskiego. Proces w tej sprawie rozpoczął się w lutym 2010 roku w Sądzie Okręgowym w Warszawie.​

31 lipca 2013 roku sąd uniewinnił Ryszarda Boguckiego i Andrzeja Zielińskiego od zarzutów w sprawie zabójstwa generała Papały. Sąd krytycznie ocenił wiele działań organów ścigania, a dowody uznał za „kruche” i niewystarczające. Wyrok był prawomocny.​

W związku z niesłusznym tymczasowym aresztowaniem w tej sprawie przez okres dziewięciu lat, dwóch miesięcy i dziewięciu dni, Bogucki wystąpił o zadośćuczynienie w wysokości 9 milionów złotych. Sąd Okręgowy w Warszawie 2 lutego 2017 roku przyznał mu 264 tysiące złotych, jednak 5 lipca 2017 roku sąd apelacyjny obniżył ostatecznie kwotę do zaledwie 30 tysięcy złotych.​

Życie za kratami – „na pograniczu tortur”

Ryszard Bogucki odbywał karę w Zakładzie Karnym w Herbach koło Częstochowy. Był najdłużej tymczasowo aresztowanym więźniem w historii Polski – sumarycznie spędził w areszcie ponad 12 lat.​

Warunki, w jakich przebywał, sąd w 2017 roku określił jako „nierzadko na pograniczu tortur”. Bogucki miał status więźnia niebezpiecznego oznaczony literą „N”. Przez ponad 12 lat stosowano wobec niego tzw. „kontrolę zachowania oskarżonego” – funkcjonariusze budzili go co 15 minut dniem i nocą, świecąc latarką w oczy, aby sprawdzić, czy daje oznaki życia.​

Przy każdym wyjściu i wejściu do celi przeprowadzano pełne kontrole osobiste, podczas których musiał rozbierać się do naga. Poruszał się wyłącznie w kajdankach na rękach i nogach, nawet pod prysznicem. Prawnicy Boguckiego dowodzili, że był pozbawiany snu, puszczano mu głośną muzykę i skazano na samotność w jednoosobowej celi, w której „nie miał miejsca na rozprostowanie rąk, a kolanami dotykał drugiej ściany”.​

W uzasadnieniu wyroku w sprawie odszkodowania sędzia Igor Tuleya podkreślił: „Osadzenie Ryszarda Boguckiego w tymczasowym areszcie i obostrzenia związane z przyznaniem mu statusu więźnia niebezpiecznego były dolegliwościami, których nie powinien on doznać. Zwłaszcza mamy tu na myśli pozbawianie snu poprzez zapalanie światła, czy umieszczenie w dusznych celach aresztu Warszawa-Mokotów”.​

Bogucki wielokrotnie odmawiał przyznania się do winy i wyrażenia skruchy, co uniemożliwiało mu ubieganie się o warunkowe przedterminowe zwolnienie. W 2021 roku bezskutecznie starał się o zwolnienie. W 2022 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie nieprawomocną decyzją zwolnił go z odbywania dalszej kary, argumentując, że przeszedł proces resocjalizacji. Decyzja ta została jednak zaskarżona przez prokuraturę i uchylona przez Sąd Apelacyjny w Katowicach.​

Wątpliwości i nierozwiązane zagadki

Do dziś sprawa zabójstwa „Pershinga” budzi wątpliwości. Marek Siewert, były oficer policyjny analityk, publicznie stwierdził, że Bogucki może być „kozłem ofiarnym”, a prawdziwym sprawcą mógł być świadek koronny Adam Korczak „Dziadek”. Siewert zwrócił uwagę, że Korczak odpowiadał rysopisom sprawców podanym przez świadków, miał charakterystyczne tatuaże na dłoniach, których Bogucki nie posiadał.​​

Z notatek szefowej grupy śledczej „Generał” miało wynikać, że prokuratura zdawała sobie sprawę, iż Bogucki nie mógł być jednocześnie w dwóch miejscach – w Zakopanem na parkingu hotelu Kasprowy i w Bielsku-Białej. Ponadto zeznania kobiety, u której ukrywali się sprawcy zabójstwa „Pershinga”, jasno wskazywały, że nie zna ona Ryszarda Boguckiego.​

Adam Korczak, kluczowy świadek oskarżenia, zmarł przed zakończeniem wszystkich procesów, co uniemożliwia weryfikację jego zeznań. Sam Bogucki wielokrotnie podkreślał, że został uwikłany w sprawę „Pershinga” celowo, aby powiązać go z zabójstwem generała Papały.​

Zmiana nazwiska – z politycznych powodów

Przed wyjściem na wolność Bogucki podjął zaskakującą decyzję – zmienił nazwisko. Powód, jak przyznał w sądzie w Katowicach, był ściśle polityczny. „Zmieniłem nazwisko, bo takie samo nosił szef Kancelarii Prezydenta RP, poseł PiS oraz jego żona, senator. Nie chcę być z nimi utożsamiany” – stwierdził podczas procesu o odszkodowanie.​

Chodzi o Zbigniewa Boguckiego, szefa kancelarii prezydenta Karola Nawrockiego, posła PiS Jacka Boguckiego oraz jego żonę, senator Annę Bogucką. „Ja pochodzę z innej linii genealogicznej i nie chcę być utożsamiany z tymi ludźmi” – podkreślił. Nowe nazwisko, na żądanie Boguckiego, nie zostało ujawnione publicznie.​

Plany po wyjściu – rodzina, walka o uniewinnienie i miliony złotych

8 stycznia 2026 roku, po dokładnie 25 latach za kratami, Ryszard Bogucki opuści Zakład Karny w Herbach. Obecnie ma 56 lat i szczegółowe plany na nowe życie.​

Jak zapewnia jego pełnomocnik, mecenas Paweł Matyja, priorytetem będzie rodzina. Przez ćwierć wieku kontakt Boguckiego z bliskimi – mamą, bratem i synami – był ograniczony do sporadycznych widzeń. „Pierwsze chwile po wyjściu poświęci rodzinie. Chce odbudować więzi rodzinne i zadośćuczynić za lata nieobecności” – podkreśla mecenas Matyja.​

Bogucki nie rezygnuje jednak z walki o uniewinnienie w sprawie zabójstwa „Pershinga”. Nadal twierdzi, że jest niewinny i zamierza dążyć do wznowienia postępowania. „Odzyskanie dobrego imienia to sprawa najważniejsza” – podkreśla jego adwokat.​

Równolegle toczy się batalia o odszkodowania. Bogucki domaga się prawie 30 milionów złotych od państwa polskiego za niesłuszne aresztowanie i warunki odbywania kary. Do tej pory otrzymał jedynie 30 tysięcy złotych za dziewięć lat tymczasowego aresztu w sprawie generała Papały.​

Dodatkowo w 2024 roku wystosował do władz Katowic pismo z żądaniem 5,7 miliona złotych odszkodowania za utracone korzyści związane ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz bezumowne korzystanie przez miasto od 2013 roku z nieruchomości przy ul. Francuskiej, której jest wieczystym użytkownikiem.​

Bogucki rozważa również powrót do biznesu. „Później będzie próbował wrócić do dużego biznesu” – zapowiada mecenas Matyja. Były przedsiębiorca twierdzi, że dzięki zdobytemu wcześniej doświadczeniu mógłby ponownie odnieść sukces. Jego majątek z lat 90., niegdyś szacowany na ponad miliard złotych, został utracony podczas aresztowań i procesów.​

Na wolności czeka na niego mama, która śledziła na sali sądowej wszystkie jego procesy, brat prowadzący w jego imieniu profil w mediach społecznościowych, oraz synowie. „Wspomina, że w przypadku Boguckiego katowicki Sąd Okręgowy określił warunki aresztu jako zachowania z pogranicza tortur” – mówi mecenas Matyja. „Jego zdaniem Ryszard Bogucki nie jest człowiekiem, którego można złamać psychicznie. Jest wyjątkowo odporny”.​

Symboliczne zamknięcie epoki

Wyjście Ryszarda Boguckiego na wolność będzie symbolicznym zamknięciem gangsterskich porachunków z lat 90.. Mafia pruszkowska, która przez niemal dekadę była największą zorganizowaną grupą przestępczą w Polsce, została rozbita dzięki zeznaniom świadków koronnych, przede wszystkim Jarosława Sokołowskiego pseudonim „Masa”.​

„Masa” w 2000 roku, zatrzymany przez policję, zdecydował się na współpracę i jako pierwszy w Polsce świadek koronny doprowadził do skazania szefów gangu pruszkowskiego w 2003 roku. Jego zeznania i informacje od innych konfidentów umożliwiły prokuraturze rozbicie struktur przestępczych, które w latach 90. terroryzowały całą Polskę.​

Dziś, w styczniu 2026 roku, Ryszard Bogucki – niegdyś „cudowne dziecko biznesu”, potem skazany gangster, a według niektórych niewinnie osadzony więzień – wychodzi na wolność po 25 latach. Historia biznesmena z Rybnika, który miał wszystko i wszystko stracił, pozostaje jedną z najbardziej kontrowersyjnych i niejednoznacznych opowieści polskiej transformacji ustrojowej.

Czy Bogucki rzeczywiście strzelał do „Pershinga” na zakopiańskim parkingu w grudniu 1999 roku? Czy był kozłem ofiarnym w grze polityczno-kryminalnej? Odpowiedzi na te pytania prawdopodobnie nigdy nie poznamy. Jedno jest pewne – 8 stycznia 2026 roku zamyka się rozdział historii, która od ćwierć wieku fascynuje, budzi emocje i dzieli Polaków.

Źródła wykorzystane w artykule: TVS, WP Wiadomości, Wikipedia, TOK FM, Fakt, Onet, RMF24, Super Express, Gazeta Krakowska, Radio ZET, TVN24, Gazeta Policyjna.