Zbiornik kopalni jako elektrownia: pływająca farma fotowoltaiczna na KWK Sośnica — pilotażowy projekt
Kopalnia Sośnica w Gliwicach przygotowuje pilotażową, pływającą farmę fotowoltaiczną o mocy 2 MW z modułowym magazynem energii. Projekt konsorcjum koordynowanego przez Instytut Techniki Górniczej KOMAG otrzymał akceptację Komisji Europejskiej i ma zostać dofinansowany kwotą 6,8 mln euro.
Najważniejsze informacje:
- Pilot o mocy 2 MW z magazynem o pojemności 2 MWh ma zasilić w około 15 proc. potrzeby pobliskiego zakładu przeróbki węgla.
- Projekt POSTEN otrzymał dofinansowanie 6,8 mln euro i został zaakceptowany przez Komisję Europejską w tym roku (informacja PGG.pl).
- Zbiornik ma ponad 3 ha; elektrownia zajmie nie więcej niż połowę jego powierzchni, a pływające moduły będą wykonywane z materiałów kompozytowych i przymocowane klejem.
Konsorcjum i finansowanie projektu
Koordynatorem projektu POSTEN jest gliwicki Instytut Techniki Górniczej KOMAG. W konsorcjum uczestniczą także Główny Instytut Górnictwa – PIB w Katowicach, Politechnika Śląska w Gliwicach oraz firmy: SWE z Raciborza, Novum Servis z Zabrza i raciborska spółka KTKM. Jak wynika z danych PGG.pl, projekt uzyskał dofinansowanie w wysokości 6,8 mln euro z Funduszu Badawczego Węgla i Stali UE.
Rozwiązania techniczne i konstrukcja
Pływająca instalacja ma powstać na zbiorniku retencyjnym kopalni o powierzchni przekraczającej 3 ha; elektrownia zajmie maksymalnie połowę lustra wody. Z racji wyższego zasolenia wody konstrukcje nie będą wykonane z metalu. Zamiast tego zastosowane zostaną lekkie, wytrzymałe materiały kompozytowe odporne na korozję, a panele PV przytwierdzone zostaną przy pomocy specjalnego kleju, bez użycia metalowych klamer czy śrub.
„Problemem, z którym muszą zmierzyć się projektanci, jest wyższe zasolenie wody w osadniku kopalni. Dlatego pływająca konstrukcja wykonana zostanie nie z metalu, ale z lżejszych a równie wytrzymałych materiałów kompozytowych, które odporne są na korozję. Z tego samego powodu panele z ogniwami fotowoltaicznymi przytwierdzone zostaną przy pomocy specjalnego kleju, bez użycia metalowych klamer czy śrub” – mówi Wojciech Mikulski, inżynier energetyczny kopalni Sośnica.
Moduły będą wyposażone w trackery, które ustawiają panele pod optymalnym kątem w ciągu dnia. Z instalacji energia popłynie przez innowacyjną, długą na 800 m linię przesyłową typu SWET (jednoprzewodowa, wysokiej częstotliwości i wysokiego napięcia), o mocy 100 kW, pozwalającą na minimalizację strat przy przesyle z modułowego magazynu o pojemności 2 MWh.
Skala pilotażu i dalsze testy
W fazie pilotażowej prąd z pływającej farmy zostanie doprowadzony do rozdzielni elektrycznej pobliskiego zakładu przeróbki mechanicznej węgla i ma pokryć około 15 proc. jego zapotrzebowania na energię elektryczną. Docelowa instalacja planowana na Sośnicy ma składać się z około 330 pływaków, po 10 paneli na każdym.
Prace przygotowawcze obejmują wcześniejsze testy. W należącej do GIG Kopalni Doświadczalnej Barbara w Mikołowie powstanie próbna minifarma o mocy 155 kW złożona z 25 sekcji pływających — realizacja tej próbnej instalacji przewidziana jest do końca tego roku. Równolegle testowany będzie prototyp linii przesyłowej SWET — jego badania zaplanowano do połowy 2026 roku.
| Element | Sośnica (pilot) | Barbara (minifarma) |
|---|---|---|
| Moc | 2 MW | 155 kW |
| Magazyn energii | 2 MWh | brak (test sekcji) |
| Elementy pływające | 330 pływaków (docelowo) | 25 sekcji |
| Linia przesyłowa | SWET, 800 m, 100 kW | test prototypu SWET |
Przenośność i zastosowania w rekultywacji
Projekt przewiduje modułowość instalacji. Pływające sekcje będzie można przenosić na inne zbiorniki lub grunty, by wykorzystywać je tam, gdzie będą potrzebne — między innymi przy pracach rekultywacyjnych na terenach pokopalnianych. To rozwiązanie daje elastyczność i skraca czas reakcji przy zmianach przeznaczenia terenu.
Realizacja projektu łączy doświadczenie instytucji badawczych z rozwiązaniami firm przemysłowych. Jeśli testy przebiegną zgodnie z planem, pływająca farma Sośnica może stać się wzorem dla podobnych instalacji na terenach pokopalnianych. Informacje o dofinansowaniu i zatwierdzeniu projektu podała spółka PGG.pl.
Komentarze (0)