ZUS odzyskał ponad 3 mln zł po kontrolach zwolnień lekarskich na Śląsku
W pierwszym półroczu 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w województwie śląskim skontrolował ponad 32 tys. zwolnień lekarskich, w efekcie czego >2,3 tys. osobom wstrzymano lub cofnięto zasiłki chorobowe na łączną kwotę 3 mln 38 tys. zł. Kontrole dotyczyły zarówno wykorzystywania zwolnień, jak i weryfikacji orzeczeń lekarskich.
Najważniejsze informacje:
- Skontrolowano ponad 32 tys. zwolnień lekarskich.
- Ponad 2,3 tys. osób straciło lub miało wstrzymane świadczenia na łączną kwotę 3 mln 38 tys. zł.
- Kontrole prowadzone były w dwóch wariantach: wykorzystywania zwolnień oraz orzekania o czasowej niezdolności do pracy.
Jak wyglądają dwa rodzaje kontroli?
ZUS rozróżnia dwie formy kontroli. Pierwsza to kontrola wykorzystywania zwolnień lekarskich. Kontroler sprawdza, czy osoba na zwolnieniu nie wykonuje pracy lub innych czynności utrudniających powrót do zdrowia. Druga to kontrola orzekania o czasowej niezdolności do pracy, przeprowadzana przez lekarzy orzeczników ZUS, którzy oceniają, czy konieczna jest kontynuacja zwolnienia czy jego skrócenie.
Konsekwencje różnią się w zależności od wyniku kontroli. W przypadku wykorzystywania zwolnienia niezgodnie z przeznaczeniem ZUS może wstrzymać wypłatę świadczenia lub żądać jego zwrotu, natomiast po badaniu lekarskim najczęściej następuje jedynie wstrzymanie dalszej wypłaty.
Wyniki kontroli w liczbach
W I półroczu 2025 r. kontrolom poddano ponad 7,3 tys. osób w ramach kontroli wykorzystywania zwolnień; w efekcie ponad 1,1 tys. osób zostało pozbawionych prawa do zasiłków, a kwota cofniętych świadczeń przekroczyła 2,5 mln zł. Z kolei lekarze orzecznicy skontrolowali 25,1 tys. zwolnień; wydano 576 decyzji o braku prawa do zasiłku na łączną liczbę ponad 4 tys. dni, a kwota wstrzymanych zasiłków przekroczyła 503 tys. zł.
| Rodzaj kontroli | Skontrolowane zwolnienia | Decyzje o braku prawa / pozbawienia | Kwota cofnięta / wstrzymana |
|---|---|---|---|
| Kontrole wykorzystywania zwolnień | ponad 7,3 tys. | ponad 1,1 tys. | ponad 2,5 mln zł |
| Kontrole orzekania (lekarze) | 25,1 tys. | 576 decyzji (ok. 4 tys. dni) | ponad 503 tys. zł |
| Razem (woj. śląskie) | ponad 32 tys. | ponad 2,3 tys. | 3 mln 38 tys. zł |
Gdzie najczęściej stwierdzano nieprawidłowości?
Najwięcej kontroli wykorzystywania zwolnień przeprowadził Oddział ZUS w Rybniku (ok. 2,7 tys.) oraz Oddział ZUS w Sosnowcu (ok. 1,5 tys.). Największa kwota cofniętych zasiłków przypadła Oddziałowi ZUS w Rybniku — 909,3 tys. zł, a następnie oddziałowi w Częstochowie — 389,9 tys. zł.
W zakresie kontroli orzeczniczych lekarze ZUS najwięcej zwolnień sprawdzili w Oddziale ZUS w Sosnowcu (5,3 tys.) oraz w oddziałach w Chorzowie i Zabrzu (po 5,2 tys. eZLA). Najwięcej decyzji wstrzymujących wypłatę zasiłku wydano w Oddziale ZUS w Rybniku (164) i w Chorzowie (124). Najwyższe kwoty wstrzymanych zasiłków odnotowano w Rybniku — 128,8 tys. zł — oraz w Chorzowie — 98,5 tys. zł.
Skąd pochodzą sygnały i kto może kontrolować?
Jak wynika z danych ZUS, rośnie liczba sygnałów od współpracowników, pracodawców, sąsiadów i bliskich dotyczących niewłaściwego wykorzystywania zwolnień. Informacje te trafiają do Zakładu i zwiększają skuteczność kontroli. ZUS podkreśla, że coraz większa świadomość, iż zasiłki chorobowe są finansowane ze składek wszystkich ubezpieczonych, sprzyja zgłaszaniu nieprawidłowości.
Warto też pamiętać, że kontrole wykorzystywania zwolnień lekarskich mogą prowadzić samodzielnie również pracodawcy, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 ubezpieczonych.
Co to oznacza dla ubezpieczonych?
Przestrzeganie zasad zwolnienia lekarskiego ma znaczenie finansowe. Osoby korzystające ze zwolnienia zgodnie z jego przeznaczeniem mają prawo do świadczeń. Natomiast osoby, które podczas „chorobowego” wykonują pracę lub prowadzą działalność, narażają się na cofnięcie zasiłków i konieczność zwrotu wypłaconych środków.
Więcej informacji o zasadach kontroli prowadzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Komentarze (0)